Zeinu Hizkuntza kurtsoak

Testurik gabe

Testurik gabe

Audio eta testurik gabe.

Estrasburgoko erasoaren ustezko egilea ez zen sare bateko kide, Gobernuaren arabera

Ikerketaren lehenengo ondorioek erakusten dutenez, alde egin zuenean ez zuen inoren laguntzarik izan. "Ez zen sare bateko kide", azaldu du Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak.

Estrasburgoko Gabonetako merkatuan izandako erasoaren ustezko egilea hil eta ordu batzuk geroago, ikerketaren lehenengo ondorioek erakutsi dute Cherif Chekatt ez zela sare bateko kide eta ez zuela, alde egiteko orduan, inoren laguntzarik izan.

"Ez zen sare bateko kide", azaldu du gaur Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak "Europe 1" irrati katean egin dioten elkarrizketan. Castanerrek gaineratu du ihes egin zuenean ez zuelako inolako babesik eduki.

Bestalde, Estrasburgoko Neudorf auzoan ustezko erasotzailea tirokatu zuten hiru poliziek ez zutela "halabeharrez" aurkituargitu du Castanerrek, nahiz eta zenbait iturrik horixe adierazi duten. "Inguru horretan egindako lanari esker aurkitu dute", zehaztu du.

"Lehenengo unetik ibili ziren ustezko erasotzailearen auzoa arakatzen, eta uste dugu ez zela handik atera erasoa egin eta gero", argitu du. Hiru lagun hil eta beste 13 zaurituzituen Gabonetako merkatuan egindako erasoan.

Xehetasunik eman gabe, ministroak adierazi du Neudorfetik iritsitako informazio bati esker hasi zuela poliziak auzoko horretako operazioa. Helikoptero bat eta hainbat patruila ibili ziren handik bueltaka, 21:00ak aldera (20:00ak GMT) Chekattekin gurutzatu zirenera arte.

Hasiera batean, terroristak tiro egin omen zien, eta, "defendatzeko asmoz", poliziek hil egin zuten. Prentsak emandako informazioaren arabera, emakume batek ustezko erasotzailearen antza zeukan gizonezko bat ikusi zuen, eta Poliziari jakinarazi zion. Dirudienez, besoa zaurituta zeukan.

Theresa Mayren aurkako konfiantza mozio bat bozkatuko dute gaur Komunen Ganberan

Alderdi Kontserbadoreko 48 diputatuk gutuna idatzi dute prozesua abiatzea eskatuz. Bozketa 18:00ak eta 20:00ak bitartean egingo da.

Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak konfiantza mozioari aurre egingo gaur arratsaldean, eskaera hori abiatzeko adina parlamentari kontserbadorek gutuna bidali ostean.

"Alderdi Kontserbadoreko buruzagiaren aurkako konfiantza mozioa deitzeko beharrezkoa den % 15a gainditu da (48 gutun)", azpimarratu du Graham Brady Komunen Ganberako 1922. Batzordeko presidenteak. Batzorde hori da, hain justu, alderdi kontserbadoaren baitan konfiantza mozioa deitu dezakeena.

Lehen ministro britainiarrak onartu egin du bere alderdiko diputatuek bota dioten erronka. "Dudan guztiarekin aurre egingo diot mozioari", adierazi du Downing Streeten egin duen agerraldian. Halaber, dimititzeko aukera baztertu du eta lidergo aldaketa batek herrialdearen etorkizuna arriskuan jarriko lukeela ohartarazi du. Egin duen guztien "interes nazionalak" babesteko egin duela azpimarratu du, orain mahai gainean dagoen brexitari buruzko akordioa barne.

Juncker: 'Ez dugu brexita birnegoziatuko eta Irlanda ez da bakarrik geldituko'

"Lor genezakeen akordio onena eta bakarra da. Ez dugu 'brexit'aren hitzarmena birnegoziatzeko denborarik, nahiz eta zenbait puntu argitu ditzakegun", esan du Junckerrek.

Jean-Claude Juncker Europar Batzordeko presidenteak Theresa May Britainia Handiko lehen ministroari jakinarazi dio agortu dela brexitari buruz negoziatzeko epea. Nolanahi dela, banaketa akordioa onartze bidean, Parlamentu britainiarrari prozesua erraztuko dion formula bilatzen saiatuko dira gaur bertan Bruselan egingo duten bileran.

"Lor genezakeen akordio onena eta bakarra da. Ez dugu brexitaren hitzarmena birnegoziatzeko denborarik, nahiz eta zenbait puntu argitu ditzakegun", esan du Junckerrek Twitter bidez zabaldu duen mezu labur batean. "Ez dugu inoiz Irlanda bakarrik utziko, inoiz", gaineratu du.

Bien bitartean, Mayk ere bilera sorta egingo du hurrengo egunetan. Gaur, adibidez, Mark Rutte Herbehereetako lehen ministroarekin bilduko da lehenengo, eta Angela Merkel kantziler alemaniarrarekin geroago.

Macronek gutxieneko soldata igo eta zergak jaitsiko ditu protestak baretzeko

Iraganean bere adierazpenek “batzuei min” eman dietela onartu du Frantziako presidenteak. Gainera, protestak sortu dituen haserrea justifikaturik dagoela uste du buruzagiak.

Gutxieneko soldata 100 euro igo eta pentsiodunei zein langileei zergak jaitsiko dizkietela iragarri du gaur Emmanuel Macron Frantziako presidenteak. 'Txaleko horien' mugimenduko eskakizunei erantzuten saiatu da hitzaldian.

Iraganean bere adierazpenek “batzuei min” eman dietela onartu du Macronek. Gainera, protestak sortu dituen haserrea justifikaturik dagoela uste du agintariak. Horregatik, “larrialdi-egoera ekonomiko eta soziala” ezarri du, egoerari aurre egiteko.

Frantziako buruzagiak eztabaida nazional bat abiatu nahi du, “kontratu sozial berri bat” adostu ahal izateko.

“Itun sozial berria” zehazteko zain, 2019an gutxieneko soldata 100 euro hilean igoko duela iragarri du Macronek, enpresaburuentzako inongo kosturik gabe. Bestalde, ordu estrak ordaintzea eta urte bukaeran langileei sari bat emateko eskatu die Frantziako agintariak enpresaburuei, guztia zergarik gabe.

Erresuma Batuak 'brexita' alde bakarrez eten dezakeela ebatzi du Europako Justiziak

Europar Batasuneko (EB) Justizia Auzitegiaren arabera, Erresuma Batuak Batasunetik irteteko bere erabakian atzera egiteko eskubidea du gainerako 27 herrialdeen baimenik izan gabe ere.

Europar Batasuneko (EB) Justizia Auzitegiak astelehen honetan ebatzi duenez, Erresuma Batuak brexita gauzatzeko prozedura etetea erabaki dezake, alde bakarrez eta gainerako 27 herrialdeen babesik izan gabe.

Orain astebete Manuel Campos Sanchez-Bordona Europar Batasuneko Justizia Auzitegiko abokatu nagusiak azpimarratu zuenez, Erresuma Batuak Europako Itunaren 50. artikuluan alde bakarrez atzera egiteko eskubidea du. Osterantzean, Europar Batasunetik irteera behartuta egongo litzateke.

Europako Justiziak bi hilabete eskaseko epean aztertu du gaia, Eskoziako goi auzitegi batek egindako galderari erantzunez.

Aldaketarik ezean, 2019ko martxoaren 29an gauzatuko da Erresuma Batuaren irteera.

700 milioi umek indarkeria, abusuak eta esplotazioa jasaten dute munduan

Save The Children gobernuz kanpoko erakundearen txosten baten arabera, neskek biktimizazio bikoitza jasaten dute. 15 milioi neska ezkontzera behartzen dituzte urtero.

700 milioi umeri baino gehiagori euren eskubideak urratzen dizkiete egunero, Save The Children gobernuz kanpoko erakundeak Giza Eskubideen Nazioarteko Egunaren harira egindako "Lapurtutako haurtzaroa" txostenaren arabera.

Txostenak azaleratu duenez, mundu osoko haurren % 25ek ezin dute euren haurtzaroaz gozatu, gerra pairatu behar dute, ezin dira eskolara joan, eta indarkeriaren, gehiegikerien edota esplotazioaren biktima dira.

Gerra eremuetan "seguruak" diren guneetan ere neska-mutikoak hiltzen dira egunero. Sirian, berbarako, etxeak, ikastetxeak eta ospitaleak bonbardatzen dituzte. Siriako eskoletan 650 eraso izan dira zazpi urte hauetan. Horrela, hiru milioi haurrek bonbak eta indarkeria baino ez dute ezagutzen.

"Haurrak gerren helburu eta tresna gisa erabiltzeari utzi behar diogu lehenbailehen. Eskolak errespetatu behar dituzte, eta umeentzat toki seguru bilakatu behar dira", adierazi du Andres Conde Save The Childreneko idazkari nagusiak.

Yemenen, 120.000 haur daude eguneroko elikagai beharrak ase gabe, eta bost urte baino gutxiagoko 85.000 ume hilda egon litezke goseak edo gaixotasunak jota.

El Salvadorren, Hondurasen eta Guatemalan gatazka armatu baten pareko indarkeria pairatzen dute haurrek. Hala, AEBra karabana batzuetan joaten dira asko, bakarrik. Marek eta gaizkile taldeek umeak, batez ere mutilak, errekrutatzen dituzte delinkuentzian aritzeko. Neskak sexu-abusuen, indarkeria matxistaren edo gizaki salerosketaren biktima dira.

7,5 graduko lurrikara batek Kaledonia Berria astindu du

Agintariek tsunami alerta ezarri dute Vanuatun eta Kaledonia Berrian. Azken horretan, kostaldeko herriak 'berehala' ebakuatzeko agindua eman dute.

Richter eskalan 7,5 graduko lurrikara izan da asteazken honetan Leialtasun uharteetatik hego-ekialdera, Kaledonia Berrian, Ozeano Barean. Astinduaren ondorioz, tsunami alerta ezarri dute Kaledonia Berrian eta Vanuatun. Are gehiago, Kaledonia Berriko agintariek kostaldeko herriak "berehala" ebakuatzeko agindua eman dute. Izan ere, 1 eta 3 metro arteko olatuak espero dituzte.

Olatu handiak Vanuatuko kostaldera eta Fiji uharteetara ere hel daitezke. Halaber, inguruko beste hainbat uharteetan ere uraren maila pixka bat igo daiteke, Japonian edota Australian kasu.

AEBko Zerbitzu Geologikoak (USGS) jakinarazi duenez, dardara itsasoan gertatu da, 10 kilometroko sakoneran.

Maré uhartean izan du epizentroa, Leialtasun uharteetan, Tadinetik 168 kilometrora. Lurrikara horren aurretik, 6 eta 5,9 graduko beste bi dardara izan dira inguru horretan. Oraindik ez dute zehaztu lurrikararen ondorioak zeintzuk izan diren.

Frantzia amore ematekotan da 'txaleko horien' protesten aurrean

Hainbat hedabide frantsesen arabera, Gobernuak moratoria bat ezar lezake erregaien tasen igoeran.

Txaleko horien' protesten aurrean, atzera egiteko zorian legoke Frantziako Gobernua, hainbat komunikabide frantsesek gaur jakinarazi dutenez. Izan ere, urtarrilaren 1ean indarrean sartu behar zen ekotasa atzeratzea aztertzen ari da Macronen gobernua.

Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak egunean zehar jakinaraziko omen du neurria. Antza, hilabete batzuetako moratoria ezarri behar dute erregaien tasen igoeran.

Le Monde egunkariak jakinarazi duenez, zergen igoera bertan behera uzteaz gain, beste neurri batzuk ere iragarriko ditu Gobernuak.

Erresuma Batuak 'brexit'a atzera bota dezake, EBko abokatu baten arabera

Lotesleak izan ez arren, abokatu horren konklusioek EBko Justizia Auzitegiak ematen dituen epaiaren ildoak zuzendu ohi ditu.

Erresuma Batuak europar itunen 50. artikulua atzera botatzeko gaitasun unilaterala duela xedatu du Europar Batasuneko Justizia Auzitegiko abokatu nagusi batek. 50. artikulua brexita abiatu zuena izan zen, 2017ko martxoaren 29an.

"50. artikuluak Batasunetik erretiratzeko asmoaren jakinarazpenaren aldebakarreko ezeztatzea onartzen du, EBtik ateratzeko akordioa amaitzen den unera arte; baldin eta ezeztatzea Estatu Kidearen arauen arabera erabaki bada, Kontseilu Europarrari era formalean jakinarazten bazaio eta jardunbide neurrigabekoa ematen ez bada", esan du abokatuak.

Lotesleak izan ez arren, abokatu orokorraren konklusioek EBko Justizia Auzitegiak ematen dituen epaiaren ildoak zuzendu ohi ditu.

Komunen Ganberak gaurtik, abenduaren 4tik aurrera eta bost egunez eztabaidatuko du Theresa Mayren Gobernuak eta Europar Batasunak adostutako brexitaren akordioa. Abenduaren 11n, berriz, akordioa bozkatuko dute.

Erronka handiekin eta buruzagi askoren faltarekin hasi da Klimari buruzko Goi-bilera

Datozen bi asteetan hainbat bilera egingo dituzte, klima-aldaketari aurre egiteko Parisko Ituna ezartzeko asmoz. Negoziazioak konplexuak izango direla aurreikusten da.

Gaur hasi da Klimari buruzko Goi-bilera Katowicen (Polonia), eta datozen bi asteetan hainbat bilera egingo dituzte, Lurraren berotzea ekiditeko isurketa kutsakorrak nabarmen murriztea helburu duen Parisko Ituna ezartzeko asmoz. Hala ere, negoziazioak zailak izango direla aurreikusten dute.

Parisko Ituna 2015ean egin zuten. Orduz geroztik antolatu den goi-bilerarik garrantzitsuena omen da gaur Katowicen hasi dena. Alabaina, munduko hainbat buruzagi ez dira bertan.

Pedro Sanchezek iragarri du Espainiako Gobernuak gas kutsakorrak gutxitzeko anbizio handiko helburuak ezarriko dituela. Horrela bada, 2030erako gas isurketak % 37an murriztea proposatuko du, eta 2050erako beheraka hori % 90koa izatean nahi du.

412 atxilotu Parisen, 'txaleko horien' matxinadaren egunik gatazkatsuenean

Gutxienez 133 pertsona zauritu dira, horietatik 17 poliziak. Eliseoko Zelaien inguruek guda-leku itxura hartu dute, eta hainbat pertsonak Garaipenaren Arkua okupatu dute.

'Txaleko horien' eta Frantziako Poliziaren arteko istiluek guda-leku bilakatu dute larunbat honetan Paris. Erregaien gaineko zergaren igoeraren aurka sortutako mugimenduko hainbat kidek Frantziako monumenturik ezagunenetakoa den Garaipenaren Arkuaren teilatua okupatu dute arratsaldean, aurreko orduetan poliziarekin enfrentamendu gogorrak izan eta gero.

Eliseoko Zelaien inguruan izan dira istilu larrienak: autoak, edukiontziak, terrazak, autobus markesinak, bide-seinaleak eta kaleko hainbat elementu erre dituzte manifestariek, eta gas negar eragilea bota du, berriz, Poliziak. Inguru hori da botere politikoari lotuen dagoen auzunea, han bizi dira enbaxadore eta diplomatikoak, eta bertan daude erakunde publikoen egoitzak.

Genetikoki moldatutako umeek ez dute GIBa izango, zientzialari txinatarraren arabera

Hek esan duenez, esperimentuaren helburua ez zen gaixotasun genetikoak baztertzea, haurtxoak GIB infekzioaz babestea baizik.

Zientzialari txinatar batek bi haurtxoren geneekin egindako esperimentua babestu du, genetikoki manipulatutako munduko lehenengo ume horiek zenbait gaixotasun pairatzea saihestu duela argudiatuta.

Onartu egin du bere esperimentua ez zuela erakunde ofizial batek bermatu, baina argi utzi du genetikoki manipulatutako bizkiak, Lulu eta Nana, "osasuntsu eta zoriontsu" jaio zirela, geneak aldatzeko teknologiaren bidez eta in vitro ernalketari esker. Gainera, ziurtatu du manipulazio genetiko horrekin, GIBaz kutsatzea saihestuko duela. Eta berretsi du esperimentuaren helburua ez zela gaixotasun genetikoak baztertzea, haurtxoak GIB infekzioaz babestea baizik.

Bien bitartean, iragan astelehenean aipatu unibertsitateak iragarri zuen zientzialari txinatarra ikertuko duela, esperimentu horrekin legeak edota arauak urratu dituen ala ez ondorioztatzeko.

Frantziako 58 erreaktore nuklearretatik 14 itxiko dituzte 2035erako

Gainera, lurreko energia eolikoaren ekoizpena hirukoiztu egingo du 2030erako, fotovoltaikoa boskoiztu eta 45 konkurtso berri abiatuko ditu, itsasoko parke eolikoak handitzeko.

Frantziako 58 erreaktore nuklearretatik 14 itxiko dituzte 2035erako, hasieran ezarritako helburua baino hamar urte beranduago.

Lurreko energia eolikoaren ekoizpena hirukoiztu egingo dute 2030erako, fotovoltaikoa boskoiztu eta 45 konkurtso berri abiatuko dituzte, itsasoko parke eolikoak handitzeko.

Agintaldiko zenbait promes zehaztu ditu Frantziako estatuburuak, besteak beste, 2022rako ikatz fabrikak ixteko helburua eta energia fosiletatik ateratzeko pizgarriak areagotzea, 2050ean halakorik ez ekoizteko. Energia berriztagarrien finantziazioa urtero 5.000 milioi eurotik 7.000 edo 8.000 milioira pasako dela iragarri du Macronek. Aldi berean, erregaien gaineko zergak petrolio salneurriaren gorabeheretara egokitu direla agindu du buruzagiak.

Europar Batasunak 'brexit'aren akordioa onartu du

Lehenengo pausoa besterik ez da akordioa formalizatzeko, izan ere, Britainia Handiko Parlamentuak eta Europako Parlamentuak berretsi behar dute, balioa izan dezan.

Europar Batasunak (EB) babes politikoa eman dio Erresuma Batua EBtik ateratzeari eta behin 'brexit'a amaituta etorkizuneko harremanen adierazpenari, Europako Batzordeko presidenteak adierazi duenez.

Lehenengo pausoa besterik ez da akordioa formalizatzeko, izan ere, Britainia Handiko Parlamentuak eta Europako Parlamentuak berretsi behar dute, balioa izan dezan. Britainia Handiko Ganberak hitz egingo du lehenengo, abenduaren hasieran; eta Euroganberak otsaileko edo martxoko osoko bilkuran egingo du.

Adierazpen politiko bat ere onartu dute buruek, lehenengo dokumentuaren balio juridikorik gabe.

Etorkizuneko harremanei dagokienez, negoziazioetan bi aldeek jarraitu nahi duten bidea ezartzen du, Erresuma Batua dagoeneko hirugarren herrialde bat denean.

Harreman "sendoa, sakona eta malgua" izatea nahi dute bi aldeek, merkataritza, ekonomia, justizia, kanpo-politika, segurtasuna, defentsa eta beste hainbat arlotan lankidetza izatearen bitartez. Zuzenbidezko Estatua, nazioarteko ordena, demokrazia eta merkataritza libre eta justuko goi estandarrak zaintzeko konpromisoa hartu dute.

Bost pertsona hil eta 18 zauritu dira Txinako eskola batean auto batek harrapatuta

Biktimen artean umeak egon litezke, harrapaketa haurrak ikastetxetik ateratzen ari zirenean jazo delako. Gidaria atxilotu dute.

Gutxienez bost pertsona hil eta 18 zauritu dira gaur Huludao hiriko eskola batean (Txinako ipar-ekialdea) auto batek harrapatuta. Hildakoen lehen balantzea CCTV Estatuko telebista kateak eman du, baina ez du zehaztu biktimen artean haurrik ote dagoen.

Eguerdian jazo da harrapaketa, haurrak ikastetxetik ateratzen ari ziren unean. Huludaoko udal gobernuak China Daily egunkariari esan dionez, ikasle talde bat zebra bidea gurutzatzen ari zen, bat-batean, auto batek nahita harrapatu dituenean.

Agintariek autoaren gidaria atxilotu eta gertakaria argitzeko ikerketa abiatu dute.

Eraso suizida batek 50 hildako eta 72 zauritu utzi ditu Kabulen

Matxino bat immolatu egin da ezkontza areto batean, akademiko erlijiosoak eta ulemak Korana irakurtzen ari ziren bitartean.

Mahoma profetaren jaiotza ospatzen ari ziren akademiko erlijiosoen aurkako eraso suizida batek gutxienez 50 pertsona hil eta 72 zauritu ditu Kabulgo (Afganistan) ezkontza areto batean.

Sarraskia matxino batek eragin du. Erasotzailea immolatu egin da ezkontza areto batean, akademiko erlijiosoak eta ulemak Korana irakurtzen ari ziren bitartean.

Lokaleko jabeak Poliziarekin segurtasuna koordinatu ez izana deitoratu du bozeramaileak, terrorista aretoan erraz sartu baita.

Biktimak “gizonak eta zibilak” dira, Osasun Publikoko Ministerioaren bozeramaileak zehaztu duenez. Toki publikoak, jatetxeak eta aisialdirako beste zentroak jendez lepo zeuden gaur, Mahomaren jaiotza ospatzeko. Afganistango presidenteak agiri baten bidez gaitzetsi du “Islamaren etsai terroristek” egindako atentatua. Horren ahotan, “krimen barkaezina” da.

Agiri baten bidez, talibanen bozeramaileak ukatu egin du talde matxinoak eraso horrekin zerikusirik izatea. “Zibilen eta bilera erlijiosoen kontrako erasoak irmo gaitzetsi” ditu Emirerri Islamikoak.

Iragan astean talibanen eta Ameriketako Estatu Batuen ordezkariak bildu ziren Qatarren, bake-akordio bat negoziatzen saiatzeko. Afganistango gatazkak 17 urte bete ditu dagoeneko.

Lau pertsona hil dira Chicagon, ospitale batean izandako tiroketan

Bi emakume, polizia bat eta erasotzailea hil dira. Ospitaleko aparkalekuan hasi da tiroketa eta barruan izan du jarraipena.

Ameriketako Estatu Batuetan, lau pertsona hil dira astelehen honetan Chicago hiriko Mercy ospitalean izandako tiroketan. Agintarien arabera, bi emakume, polizia bat eta erasotzailea hil dira.

Ospitaleko aparkalekuan hasi da guztia bertan 15:30ak zirenean. CBS telebista kateak jakinarazi duenez, erasotzaileak bere emaztegai ohiari tiro egin dio (Larrialdietako medikua ere bazena) eta hil egin da. Aparkalekutik ospitale barrura sartu da eta han ospitaleko langile bat eta polizia bat hil ditu.

Agenteekin izandako tiroketan erasotzailea bera ere zendu da. Dena den, ez dago argi bere buruaz beste egin duen edo Poliziaren tiro batek harrapatu duen.

NASAk bizi zantzuak bilatuko ditu Marten, antzina laku bat izan zen tokian

Estatu Batuetako Espazio Agentziak 2020an ontzi bat bidaliko du Jezero izena duen krater batera (45 kilometroko diametroa du), bertako haitzen eta lurraren laginak hartzeko.

Ameriketako Estatu Batuetako Espazio Agentziak (NASA) espazio-ontzi bat bidaliko du 2020an Martera, planeta gorrian bizi aztarnak bilatzeko. Zehazki, antzina laku bat izan zena arakatuko du NASAk, noizbait Marten bizi izan ziren organismoen bila. Horretarako, haitzak eta lurraren laginak hartuko dituzte.

NASAn eztabaida bizia izan dute bost urtez, "Mars 2020" misioaren baitan 2020ko uztailean Martera joango den espazio-ontziak non lur hartu behar duen erabakitzeko.

Lur hartzeko balizko 60 toki aztertu ostean, NASAk hartu du erabakia. Espazio-ontziak Jezero izena eta 45 kilometroko diametroa duen krater batean hartuko du lurra. Bertan, lurzoruaren eta harrien laginak hartuko ditu.

"Mars 2020" proiekturako lanean ari den zientzialariak azaldu duenez, krater hori antzina ibai bat zen eta, beraz, litekeena da molekula organikoen zantzuak eta mikrobioak bere baitan gorde izana.

Garai batean lakua izan zenak 250 metroko sakonera zuen. Toki horretan bost haitz mota daude, tartean, buztina, arroka karbonatatua edota arroka bolkanikoak. Azken horiek Marteren eboluzio bolkanikoa ulertzeko pistak eman ditzakete.

‘Txaleko horien' protestek Iparraldeko errepideak blokeatu dituzte

Erregaien garestitzeak eta zergen igoerak herritarren sumindura eragin du eta kalera irten dira. Dena den, bereari eusteko asmoa berretsi du Gobernuak.

Asteburuko protesta jendetsuen ondotik, "txaleko horidunak" berriro ere kalera irten dira Iparraldean eta Frantzia osoan, eta errepideak blokeatu dituzte. Erregaien garestitzearen eta zergen igoerak eragin du herritarren sumindura.

Gaur goizean, esaterako, Baionako Grenet zubia blokeatu dute, eta ibilgailuek errei batetik soilik igaro ahal dute. Gutxienez, "txaleko horidun" beste bi talde daude Baiona iparraldean eta Biarrizko ordainlekuan.

Prefeturak jakinarazi duenez, 4.000 pertsonak parte hartu zuten larunbateko protestetan Iparraldean eta Bearnon.

Asteburuko protestetan, gainera, pertsona bat hil zen auto batek harrapatuta, eta 409 zauritu ziren, horietako 14 larri. Halaber, 282 pertsona atxilotu zituzten. Guztira, 280.000 pertsonak parte hartu zuten 2.000 protesta ingurutan.

Iparraldean, gunerik korapilotsuenak Biriatuko ordainlekua eta A-63 errepidea izan ziren. Dena dela, Frantziako Gobernuak ez du atzera egiteko inolako asmorik erakutsi, eta iragarritako zergei eutsiko die.

Macron presidentearen Gobernuak iragarritako zergen arabera, gasolio litroa 7,6 zentimo garestiagoa izango da, eta 3,9 garestiagoa, gasolina.

Superlur hotz eta ilun bat aurkitu dute Eguzki-sistemaren aldamenean

Aurkikuntza historiako nazioarteko behaketa kanpaina handienetako bati esker posible izan da. Mundu osoko teleskopioek ia 800 neurri hartu dituzte.

Nature-k beste aurkikuntza baten berri eman du: superlur bat. Gutxienez Lurra baino 3,2 aldiz handiagoa da, eta Barnard izarraren inguruan orbitatzen du.

Aurkikuntza historiako nazioarteko behaketa kanpaina handienetako bati esker posible izan da. Mundu osoko teleskopioek ia 800 neurri hartu dituzte.

Aurkitutako planeta Barnard izarraren menpe dago; 7.000 eta 10.000 milioi urte arteko nano gorri bat, “Eguzkia baino askoz zaharragoa” eta oso azkarra.

Barnard b izena jarri diote bere izarraren omenez. Planetak 233 bat egun behar ditu izarrari orbitatzeko. Nahiz eta izarretik nahiko hurbil izan, oso mundu hotza eta iluna da, eta zero azpitik 170 gradu egon daitezke.

“Izotz mundu bat da bere izarraren oso energia gutxi jasotzen duelako: Lurrak Eguzkitik lortzen duenaren % 2a soilik”, eta 'izotz lerrotik' hurbil dago. Ura bezalako osagai aldakorrak izotz solidoan kondentsatu daitezke eremu horretan.

Horregatik, Barnard b-k azalean ur likidoa “nekez” izan dezake, baina lurpean gordetzea ezin da baztertu, Ribasek zehaztu duenez.

Dominic Raab 'brexit'erako ministroak dimisioa eman du

Theresa Mayrekin izandako desadostasunen ondotik iritsi da dimisioa. Izan ere, Irlandako mugarako hitzartutako erregimenak arriskuan jartzen du Erresuma Batuaren "osotasuna", Raaben ustez.

Dominic Raab brexiterako ministro britainiarrak dimisioa eman du ostegun honetan, Theresa May lehen ministroak aurkeztutako aurreakordioarekin bat ez datorrelako. Izan ere, Raaben iritziz, Irlandako mugarako hitzartutako erregimenak arriskuan jartzen du Erresuma Batuaren "osotasuna".

Dimisioa aurkezteko orduan bi arrazoi izan ditu kontuan: alde batik, ez dagoela ados Ipar Irlandarako proposatutako erregimenarekin, "Erresuma Batuaren osotasunarentzat mehatxua delako"; bestetik, garrantzitsua iruditzen zaiola berehalako irtenbidea "mugagabea" izatea, horrela, etorkizunean, EBk behin-betiko hausturarako "beto" gaitasuna izan dezakeelako.

Testurik gabe

Testurik gabe

Audio eta testurik gabe.

Testurik gabe

Testurik gabe...
Testurik gabe

Testurik gabe...
2:55 min.

Testurik gabe

Audio eta testurik gabe.

2018/12/14

Estrasburgoko erasoaren ustezko egilea ez zen sare bateko kide, Gobernuaren arabera

Estrasburgoko erasoaren ustezko egilea ez zen...
Estrasburgoko erasoaren ustezko egilea ez zen sare bateko kide, Gobernuaren arabera

Ikerketaren lehenengo ondorioek eraku...
2:14 min.

Ikerketaren lehenengo ondorioek erakusten dutenez, alde egin zuenean ez zuen inoren laguntzarik izan. "Ez zen sare bateko kide", azaldu du Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak.

Estrasburgoko Gabonetako merkatuan izandako erasoaren ustezko egilea hil eta ordu batzuk geroago, ikerketaren lehenengo ondorioek erakutsi dute Cherif Chekatt ez zela sare bateko kide eta ez zuela, alde egiteko orduan, inoren laguntzarik izan. "Ez zen sare bateko kide", azaldu du gaur Christophe Castaner Frantziako Barne ministroak "Europe 1" irrati katean egin dioten elkarrizketan. Castanerrek gaineratu du ihes egin zuenean ez zuelako inolako babesik eduki. Bestalde, Estrasburgoko Neudorf auzoan ustezko erasotzailea tirokatu zuten hiru poliziek ez zutela "halabeharrez" aurkituargitu du Castanerrek, nahiz eta zenbait iturrik horixe adierazi duten. "Inguru horretan egindako lanari esker aurkitu dute", zehaztu du. "Lehenengo unetik ibili ziren ustezko erasotzailearen auzoa arakatzen, eta uste dugu ez zela handik atera erasoa egin eta gero", argitu du. Hiru lagun hil eta beste 13 zaurituzituen Gabonetako merkatuan egindako erasoan. Xehetasunik eman gabe, ministroak adierazi du Neudorfetik iritsitako informazio bati esker hasi zuela poliziak auzoko horretako operazioa. Helikoptero bat eta hainbat patruila ibili ziren handik bueltaka, 21:00ak aldera (20:00ak GMT) Chekattekin gurutzatu zirenera arte. Hasiera batean, terroristak tiro egin omen zien, eta, "defendatzeko asmoz", poliziek hil egin zuten. Prentsak emandako informazioaren arabera, emakume batek ustezko erasotzailearen antza zeukan gizonezko bat ikusi zuen, eta Poliziari jakinarazi zion. Dirudienez, besoa zaurituta zeukan.

2018/12/14

Theresa Mayren aurkako konfiantza mozio bat bozkatuko dute gaur Komunen Ganberan

Theresa Mayren aurkako konfiantza mozio bat b...
Theresa Mayren aurkako konfiantza mozio bat bozkatuko dute gaur Komunen Ganberan

Alderdi Kontserbadoreko 48 diputatuk ...
1:18 min.

Alderdi Kontserbadoreko 48 diputatuk gutuna idatzi dute prozesua abiatzea eskatuz. Bozketa 18:00ak eta 20:00ak bitartean egingo da.

Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak konfiantza mozioari aurre egingo gaur arratsaldean, eskaera hori abiatzeko adina parlamentari kontserbadorek gutuna bidali ostean. "Alderdi Kontserbadoreko buruzagiaren aurkako konfiantza mozioa deitzeko beharrezkoa den % 15a gainditu da (48 gutun)", azpimarratu du Graham Brady Komunen Ganberako 1922. Batzordeko presidenteak. Batzorde hori da, hain justu, alderdi kontserbadoaren baitan konfiantza mozioa deitu dezakeena. Lehen ministro britainiarrak onartu egin du bere alderdiko diputatuek bota dioten erronka. "Dudan guztiarekin aurre egingo diot mozioari", adierazi du Downing Streeten egin duen agerraldian. Halaber, dimititzeko aukera baztertu du eta lidergo aldaketa batek herrialdearen etorkizuna arriskuan jarriko lukeela ohartarazi du. Egin duen guztien "interes nazionalak" babesteko egin duela azpimarratu du, orain mahai gainean dagoen brexitari buruzko akordioa barne.

2018/12/12

Juncker:

Juncker: 'Ez dugu brexita birnegoziatuko eta ...
Juncker: 'Ez dugu brexita birnegoziatuko eta Irlanda ez da bakarrik geldituko'

"Lor genezakeen akordio onena eta bak...
1:19 min.

"Lor genezakeen akordio onena eta bakarra da. Ez dugu 'brexit'aren hitzarmena birnegoziatzeko denborarik, nahiz eta zenbait puntu argitu ditzakegun", esan du Junckerrek.

Jean-Claude Juncker Europar Batzordeko presidenteak Theresa May Britainia Handiko lehen ministroari jakinarazi dio agortu dela brexitari buruz negoziatzeko epea. Nolanahi dela, banaketa akordioa onartze bidean, Parlamentu britainiarrari prozesua erraztuko dion formula bilatzen saiatuko dira gaur bertan Bruselan egingo duten bileran. "Lor genezakeen akordio onena eta bakarra da. Ez dugu brexitaren hitzarmena birnegoziatzeko denborarik, nahiz eta zenbait puntu argitu ditzakegun", esan du Junckerrek Twitter bidez zabaldu duen mezu labur batean. "Ez dugu inoiz Irlanda bakarrik utziko, inoiz", gaineratu du. Bien bitartean, Mayk ere bilera sorta egingo du hurrengo egunetan. Gaur, adibidez, Mark Rutte Herbehereetako lehen ministroarekin bilduko da lehenengo, eta Angela Merkel kantziler alemaniarrarekin geroago.

2018/12/11

Macronek gutxieneko soldata igo eta zergak jaitsiko ditu protestak baretzeko

Macronek gutxieneko soldata igo eta zergak ja...
Macronek gutxieneko soldata igo eta zergak jaitsiko ditu protestak baretzeko

Iraganean bere adierazpenek “batzuei ...
1:12 min.

Iraganean bere adierazpenek “batzuei min” eman dietela onartu du Frantziako presidenteak. Gainera, protestak sortu dituen haserrea justifikaturik dagoela uste du buruzagiak.

Gutxieneko soldata 100 euro igo eta pentsiodunei zein langileei zergak jaitsiko dizkietela iragarri du gaur Emmanuel Macron Frantziako presidenteak. 'Txaleko horien' mugimenduko eskakizunei erantzuten saiatu da hitzaldian. Iraganean bere adierazpenek “batzuei min” eman dietela onartu du Macronek. Gainera, protestak sortu dituen haserrea justifikaturik dagoela uste du agintariak. Horregatik, “larrialdi-egoera ekonomiko eta soziala” ezarri du, egoerari aurre egiteko. Frantziako buruzagiak eztabaida nazional bat abiatu nahi du, “kontratu sozial berri bat” adostu ahal izateko. “Itun sozial berria” zehazteko zain, 2019an gutxieneko soldata 100 euro hilean igoko duela iragarri du Macronek, enpresaburuentzako inongo kosturik gabe. Bestalde, ordu estrak ordaintzea eta urte bukaeran langileei sari bat emateko eskatu die Frantziako agintariak enpresaburuei, guztia zergarik gabe.

2018/12/11

Erresuma Batuak

Erresuma Batuak 'brexita' alde bakarrez eten ...
Erresuma Batuak 'brexita' alde bakarrez eten dezakeela ebatzi du Europako Justiziak

Europar Batasuneko (EB) Justizia Auzi...
0:47 min.

Europar Batasuneko (EB) Justizia Auzitegiaren arabera, Erresuma Batuak Batasunetik irteteko bere erabakian atzera egiteko eskubidea du gainerako 27 herrialdeen baimenik izan gabe ere.

Europar Batasuneko (EB) Justizia Auzitegiak astelehen honetan ebatzi duenez, Erresuma Batuak brexita gauzatzeko prozedura etetea erabaki dezake, alde bakarrez eta gainerako 27 herrialdeen babesik izan gabe. Orain astebete Manuel Campos Sanchez-Bordona Europar Batasuneko Justizia Auzitegiko abokatu nagusiak azpimarratu zuenez, Erresuma Batuak Europako Itunaren 50. artikuluan alde bakarrez atzera egiteko eskubidea du. Osterantzean, Europar Batasunetik irteera behartuta egongo litzateke. Europako Justiziak bi hilabete eskaseko epean aztertu du gaia, Eskoziako goi auzitegi batek egindako galderari erantzunez. Aldaketarik ezean, 2019ko martxoaren 29an gauzatuko da Erresuma Batuaren irteera.

2018/12/10

700 milioi umek indarkeria, abusuak eta esplotazioa jasaten dute munduan

700 milioi umek indarkeria, abusuak eta esplo...
700 milioi umek indarkeria, abusuak eta esplotazioa jasaten dute munduan

Save The Children gobernuz kanpoko er...
2:54 min.

Save The Children gobernuz kanpoko erakundearen txosten baten arabera, neskek biktimizazio bikoitza jasaten dute. 15 milioi neska ezkontzera behartzen dituzte urtero.

700 milioi umeri baino gehiagori euren eskubideak urratzen dizkiete egunero, Save The Children gobernuz kanpoko erakundeak Giza Eskubideen Nazioarteko Egunaren harira egindako "Lapurtutako haurtzaroa" txostenaren arabera. Txostenak azaleratu duenez, mundu osoko haurren % 25ek ezin dute euren haurtzaroaz gozatu, gerra pairatu behar dute, ezin dira eskolara joan, eta indarkeriaren, gehiegikerien edota esplotazioaren biktima dira. Gerra eremuetan "seguruak" diren guneetan ere neska-mutikoak hiltzen dira egunero. Sirian, berbarako, etxeak, ikastetxeak eta ospitaleak bonbardatzen dituzte. Siriako eskoletan 650 eraso izan dira zazpi urte hauetan. Horrela, hiru milioi haurrek bonbak eta indarkeria baino ez dute ezagutzen. "Haurrak gerren helburu eta tresna gisa erabiltzeari utzi behar diogu lehenbailehen. Eskolak errespetatu behar dituzte, eta umeentzat toki seguru bilakatu behar dira", adierazi du Andres Conde Save The Childreneko idazkari nagusiak. Yemenen, 120.000 haur daude eguneroko elikagai beharrak ase gabe, eta bost urte baino gutxiagoko 85.000 ume hilda egon litezke goseak edo gaixotasunak jota. El Salvadorren, Hondurasen eta Guatemalan gatazka armatu baten pareko indarkeria pairatzen dute haurrek. Hala, AEBra karabana batzuetan joaten dira asko, bakarrik. Marek eta gaizkile taldeek umeak, batez ere mutilak, errekrutatzen dituzte delinkuentzian aritzeko. Neskak sexu-abusuen, indarkeria matxistaren edo gizaki salerosketaren biktima dira.

2018/12/10

7,5 graduko lurrikara batek Kaledonia Berria astindu du

7,5 graduko lurrikara batek Kaledonia Berria ...
7,5 graduko lurrikara batek Kaledonia Berria astindu du

Agintariek tsunami alerta ezarri dute...
1:26 min.

Agintariek tsunami alerta ezarri dute Vanuatun eta Kaledonia Berrian. Azken horretan, kostaldeko herriak 'berehala' ebakuatzeko agindua eman dute.

Richter eskalan 7,5 graduko lurrikara izan da asteazken honetan Leialtasun uharteetatik hego-ekialdera, Kaledonia Berrian, Ozeano Barean. Astinduaren ondorioz, tsunami alerta ezarri dute Kaledonia Berrian eta Vanuatun. Are gehiago, Kaledonia Berriko agintariek kostaldeko herriak "berehala" ebakuatzeko agindua eman dute. Izan ere, 1 eta 3 metro arteko olatuak espero dituzte. Olatu handiak Vanuatuko kostaldera eta Fiji uharteetara ere hel daitezke. Halaber, inguruko beste hainbat uharteetan ere uraren maila pixka bat igo daiteke, Japonian edota Australian kasu. AEBko Zerbitzu Geologikoak (USGS) jakinarazi duenez, dardara itsasoan gertatu da, 10 kilometroko sakoneran. Maré uhartean izan du epizentroa, Leialtasun uharteetan, Tadinetik 168 kilometrora. Lurrikara horren aurretik, 6 eta 5,9 graduko beste bi dardara izan dira inguru horretan. Oraindik ez dute zehaztu lurrikararen ondorioak zeintzuk izan diren.

2018/12/05

Frantzia amore ematekotan da

Frantzia amore ematekotan da 'txaleko horien'...
Frantzia amore ematekotan da 'txaleko horien' protesten aurrean

Hainbat hedabide frantsesen arabera, ...
0:48 min.

Hainbat hedabide frantsesen arabera, Gobernuak moratoria bat ezar lezake erregaien tasen igoeran.

Txaleko horien' protesten aurrean, atzera egiteko zorian legoke Frantziako Gobernua, hainbat komunikabide frantsesek gaur jakinarazi dutenez. Izan ere, urtarrilaren 1ean indarrean sartu behar zen ekotasa atzeratzea aztertzen ari da Macronen gobernua. Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak egunean zehar jakinaraziko omen du neurria. Antza, hilabete batzuetako moratoria ezarri behar dute erregaien tasen igoeran. Le Monde egunkariak jakinarazi duenez, zergen igoera bertan behera uzteaz gain, beste neurri batzuk ere iragarriko ditu Gobernuak.

2018/12/04

Erresuma Batuak

Erresuma Batuak 'brexit'a atzera bota dezake,...
Erresuma Batuak 'brexit'a atzera bota dezake, EBko abokatu baten arabera

Lotesleak izan ez arren, abokatu horr...
1:20 min.

Lotesleak izan ez arren, abokatu horren konklusioek EBko Justizia Auzitegiak ematen dituen epaiaren ildoak zuzendu ohi ditu.

Erresuma Batuak europar itunen 50. artikulua atzera botatzeko gaitasun unilaterala duela xedatu du Europar Batasuneko Justizia Auzitegiko abokatu nagusi batek. 50. artikulua brexita abiatu zuena izan zen, 2017ko martxoaren 29an. "50. artikuluak Batasunetik erretiratzeko asmoaren jakinarazpenaren aldebakarreko ezeztatzea onartzen du, EBtik ateratzeko akordioa amaitzen den unera arte; baldin eta ezeztatzea Estatu Kidearen arauen arabera erabaki bada, Kontseilu Europarrari era formalean jakinarazten bazaio eta jardunbide neurrigabekoa ematen ez bada", esan du abokatuak. Lotesleak izan ez arren, abokatu orokorraren konklusioek EBko Justizia Auzitegiak ematen dituen epaiaren ildoak zuzendu ohi ditu. Komunen Ganberak gaurtik, abenduaren 4tik aurrera eta bost egunez eztabaidatuko du Theresa Mayren Gobernuak eta Europar Batasunak adostutako brexitaren akordioa. Abenduaren 11n, berriz, akordioa bozkatuko dute.

2018/12/04

Erronka handiekin eta buruzagi askoren faltarekin hasi da Klimari buruzko Goi-bilera

Erronka handiekin eta buruzagi askoren faltar...
Erronka handiekin eta buruzagi askoren faltarekin hasi da Klimari buruzko Goi-bilera

Datozen bi asteetan hainbat bilera eg...
1:29 min.

Datozen bi asteetan hainbat bilera egingo dituzte, klima-aldaketari aurre egiteko Parisko Ituna ezartzeko asmoz. Negoziazioak konplexuak izango direla aurreikusten da.

Gaur hasi da Klimari buruzko Goi-bilera Katowicen (Polonia), eta datozen bi asteetan hainbat bilera egingo dituzte, Lurraren berotzea ekiditeko isurketa kutsakorrak nabarmen murriztea helburu duen Parisko Ituna ezartzeko asmoz. Hala ere, negoziazioak zailak izango direla aurreikusten dute. Parisko Ituna 2015ean egin zuten. Orduz geroztik antolatu den goi-bilerarik garrantzitsuena omen da gaur Katowicen hasi dena. Alabaina, munduko hainbat buruzagi ez dira bertan. Pedro Sanchezek iragarri du Espainiako Gobernuak gas kutsakorrak gutxitzeko anbizio handiko helburuak ezarriko dituela. Horrela bada, 2030erako gas isurketak % 37an murriztea proposatuko du, eta 2050erako beheraka hori % 90koa izatean nahi du.

2018/12/04

412 atxilotu Parisen,

412 atxilotu Parisen, 'txaleko horien' matxin...
412 atxilotu Parisen, 'txaleko horien' matxinadaren egunik gatazkatsuenean

Gutxienez 133 pertsona zauritu dira, ...
1:09 min.

Gutxienez 133 pertsona zauritu dira, horietatik 17 poliziak. Eliseoko Zelaien inguruek guda-leku itxura hartu dute, eta hainbat pertsonak Garaipenaren Arkua okupatu dute.

'Txaleko horien' eta Frantziako Poliziaren arteko istiluek guda-leku bilakatu dute larunbat honetan Paris. Erregaien gaineko zergaren igoeraren aurka sortutako mugimenduko hainbat kidek Frantziako monumenturik ezagunenetakoa den Garaipenaren Arkuaren teilatua okupatu dute arratsaldean, aurreko orduetan poliziarekin enfrentamendu gogorrak izan eta gero. Eliseoko Zelaien inguruan izan dira istilu larrienak: autoak, edukiontziak, terrazak, autobus markesinak, bide-seinaleak eta kaleko hainbat elementu erre dituzte manifestariek, eta gas negar eragilea bota du, berriz, Poliziak. Inguru hori da botere politikoari lotuen dagoen auzunea, han bizi dira enbaxadore eta diplomatikoak, eta bertan daude erakunde publikoen egoitzak.

2018/12/03

Genetikoki moldatutako umeek ez dute GIBa izango, zientzialari txinatarraren arabera

Genetikoki moldatutako umeek ez dute GIBa iza...
Genetikoki moldatutako umeek ez dute GIBa izango, zientzialari txinatarraren arabera

Hek esan duenez, esperimentuaren helb...
1:19 min.

Hek esan duenez, esperimentuaren helburua ez zen gaixotasun genetikoak baztertzea, haurtxoak GIB infekzioaz babestea baizik.

Zientzialari txinatar batek bi haurtxoren geneekin egindako esperimentua babestu du, genetikoki manipulatutako munduko lehenengo ume horiek zenbait gaixotasun pairatzea saihestu duela argudiatuta. Onartu egin du bere esperimentua ez zuela erakunde ofizial batek bermatu, baina argi utzi du genetikoki manipulatutako bizkiak, Lulu eta Nana, "osasuntsu eta zoriontsu" jaio zirela, geneak aldatzeko teknologiaren bidez eta in vitro ernalketari esker. Gainera, ziurtatu du manipulazio genetiko horrekin, GIBaz kutsatzea saihestuko duela. Eta berretsi du esperimentuaren helburua ez zela gaixotasun genetikoak baztertzea, haurtxoak GIB infekzioaz babestea baizik. Bien bitartean, iragan astelehenean aipatu unibertsitateak iragarri zuen zientzialari txinatarra ikertuko duela, esperimentu horrekin legeak edota arauak urratu dituen ala ez ondorioztatzeko.

2018/11/28

Frantziako 58 erreaktore nuklearretatik 14 itxiko dituzte 2035erako

Frantziako 58 erreaktore nuklearretatik 14 it...
Frantziako 58 erreaktore nuklearretatik 14 itxiko dituzte 2035erako

Gainera, lurreko energia eolikoaren e...
1:32 min.

Gainera, lurreko energia eolikoaren ekoizpena hirukoiztu egingo du 2030erako, fotovoltaikoa boskoiztu eta 45 konkurtso berri abiatuko ditu, itsasoko parke eolikoak handitzeko.

Frantziako 58 erreaktore nuklearretatik 14 itxiko dituzte 2035erako, hasieran ezarritako helburua baino hamar urte beranduago. Lurreko energia eolikoaren ekoizpena hirukoiztu egingo dute 2030erako, fotovoltaikoa boskoiztu eta 45 konkurtso berri abiatuko dituzte, itsasoko parke eolikoak handitzeko. Agintaldiko zenbait promes zehaztu ditu Frantziako estatuburuak, besteak beste, 2022rako ikatz fabrikak ixteko helburua eta energia fosiletatik ateratzeko pizgarriak areagotzea, 2050ean halakorik ez ekoizteko. Energia berriztagarrien finantziazioa urtero 5.000 milioi eurotik 7.000 edo 8.000 milioira pasako dela iragarri du Macronek. Aldi berean, erregaien gaineko zergak petrolio salneurriaren gorabeheretara egokitu direla agindu du buruzagiak.

2018/11/28

Europar Batasunak

Europar Batasunak 'brexit'aren akordioa onart...
Europar Batasunak 'brexit'aren akordioa onartu du

Lehenengo pausoa besterik ez da akord...
1:28 min.

Lehenengo pausoa besterik ez da akordioa formalizatzeko, izan ere, Britainia Handiko Parlamentuak eta Europako Parlamentuak berretsi behar dute, balioa izan dezan.

Europar Batasunak (EB) babes politikoa eman dio Erresuma Batua EBtik ateratzeari eta behin 'brexit'a amaituta etorkizuneko harremanen adierazpenari, Europako Batzordeko presidenteak adierazi duenez. Lehenengo pausoa besterik ez da akordioa formalizatzeko, izan ere, Britainia Handiko Parlamentuak eta Europako Parlamentuak berretsi behar dute, balioa izan dezan. Britainia Handiko Ganberak hitz egingo du lehenengo, abenduaren hasieran; eta Euroganberak otsaileko edo martxoko osoko bilkuran egingo du. Adierazpen politiko bat ere onartu dute buruek, lehenengo dokumentuaren balio juridikorik gabe. Etorkizuneko harremanei dagokienez, negoziazioetan bi aldeek jarraitu nahi duten bidea ezartzen du, Erresuma Batua dagoeneko hirugarren herrialde bat denean. Harreman "sendoa, sakona eta malgua" izatea nahi dute bi aldeek, merkataritza, ekonomia, justizia, kanpo-politika, segurtasuna, defentsa eta beste hainbat arlotan lankidetza izatearen bitartez. Zuzenbidezko Estatua, nazioarteko ordena, demokrazia eta merkataritza libre eta justuko goi estandarrak zaintzeko konpromisoa hartu dute.

2018/11/26

Bost pertsona hil eta 18 zauritu dira Txinako eskola batean auto batek harrapatuta

Bost pertsona hil eta 18 zauritu dira Txinako...
Bost pertsona hil eta 18 zauritu dira Txinako eskola batean auto batek harrapatuta

Biktimen artean umeak egon litezke, h...
0:45 min.

Biktimen artean umeak egon litezke, harrapaketa haurrak ikastetxetik ateratzen ari zirenean jazo delako. Gidaria atxilotu dute.

Gutxienez bost pertsona hil eta 18 zauritu dira gaur Huludao hiriko eskola batean (Txinako ipar-ekialdea) auto batek harrapatuta. Hildakoen lehen balantzea CCTV Estatuko telebista kateak eman du, baina ez du zehaztu biktimen artean haurrik ote dagoen. Eguerdian jazo da harrapaketa, haurrak ikastetxetik ateratzen ari ziren unean. Huludaoko udal gobernuak China Daily egunkariari esan dionez, ikasle talde bat zebra bidea gurutzatzen ari zen, bat-batean, auto batek nahita harrapatu dituenean. Agintariek autoaren gidaria atxilotu eta gertakaria argitzeko ikerketa abiatu dute.

2018/11/22

Eraso suizida batek 50 hildako eta 72 zauritu utzi ditu Kabulen

Eraso suizida batek 50 hildako eta 72 zauritu...
Eraso suizida batek 50 hildako eta 72 zauritu utzi ditu Kabulen

Matxino bat immolatu egin da ezkontza...
1:46 min.

Matxino bat immolatu egin da ezkontza areto batean, akademiko erlijiosoak eta ulemak Korana irakurtzen ari ziren bitartean.

Mahoma profetaren jaiotza ospatzen ari ziren akademiko erlijiosoen aurkako eraso suizida batek gutxienez 50 pertsona hil eta 72 zauritu ditu Kabulgo (Afganistan) ezkontza areto batean. Sarraskia matxino batek eragin du. Erasotzailea immolatu egin da ezkontza areto batean, akademiko erlijiosoak eta ulemak Korana irakurtzen ari ziren bitartean. Lokaleko jabeak Poliziarekin segurtasuna koordinatu ez izana deitoratu du bozeramaileak, terrorista aretoan erraz sartu baita. Biktimak “gizonak eta zibilak” dira, Osasun Publikoko Ministerioaren bozeramaileak zehaztu duenez. Toki publikoak, jatetxeak eta aisialdirako beste zentroak jendez lepo zeuden gaur, Mahomaren jaiotza ospatzeko. Afganistango presidenteak agiri baten bidez gaitzetsi du “Islamaren etsai terroristek” egindako atentatua. Horren ahotan, “krimen barkaezina” da. Agiri baten bidez, talibanen bozeramaileak ukatu egin du talde matxinoak eraso horrekin zerikusirik izatea. “Zibilen eta bilera erlijiosoen kontrako erasoak irmo gaitzetsi” ditu Emirerri Islamikoak. Iragan astean talibanen eta Ameriketako Estatu Batuen ordezkariak bildu ziren Qatarren, bake-akordio bat negoziatzen saiatzeko. Afganistango gatazkak 17 urte bete ditu dagoeneko.

2018/11/21

Lau pertsona hil dira Chicagon, ospitale batean izandako tiroketan

Lau pertsona hil dira Chicagon, ospitale bate...
Lau pertsona hil dira Chicagon, ospitale batean izandako tiroketan

Bi emakume, polizia bat eta erasotzai...
0:56 min.

Bi emakume, polizia bat eta erasotzailea hil dira. Ospitaleko aparkalekuan hasi da tiroketa eta barruan izan du jarraipena.

Ameriketako Estatu Batuetan, lau pertsona hil dira astelehen honetan Chicago hiriko Mercy ospitalean izandako tiroketan. Agintarien arabera, bi emakume, polizia bat eta erasotzailea hil dira. Ospitaleko aparkalekuan hasi da guztia bertan 15:30ak zirenean. CBS telebista kateak jakinarazi duenez, erasotzaileak bere emaztegai ohiari tiro egin dio (Larrialdietako medikua ere bazena) eta hil egin da. Aparkalekutik ospitale barrura sartu da eta han ospitaleko langile bat eta polizia bat hil ditu. Agenteekin izandako tiroketan erasotzailea bera ere zendu da. Dena den, ez dago argi bere buruaz beste egin duen edo Poliziaren tiro batek harrapatu duen.

2018/11/20

NASAk bizi zantzuak bilatuko ditu Marten, antzina laku bat izan zen tokian

NASAk bizi zantzuak bilatuko ditu Marten, ant...
NASAk bizi zantzuak bilatuko ditu Marten, antzina laku bat izan zen tokian

Estatu Batuetako Espazio Agentziak 20...
1:51 min.

Estatu Batuetako Espazio Agentziak 2020an ontzi bat bidaliko du Jezero izena duen krater batera (45 kilometroko diametroa du), bertako haitzen eta lurraren laginak hartzeko.

Ameriketako Estatu Batuetako Espazio Agentziak (NASA) espazio-ontzi bat bidaliko du 2020an Martera, planeta gorrian bizi aztarnak bilatzeko. Zehazki, antzina laku bat izan zena arakatuko du NASAk, noizbait Marten bizi izan ziren organismoen bila. Horretarako, haitzak eta lurraren laginak hartuko dituzte. NASAn eztabaida bizia izan dute bost urtez, "Mars 2020" misioaren baitan 2020ko uztailean Martera joango den espazio-ontziak non lur hartu behar duen erabakitzeko. Lur hartzeko balizko 60 toki aztertu ostean, NASAk hartu du erabakia. Espazio-ontziak Jezero izena eta 45 kilometroko diametroa duen krater batean hartuko du lurra. Bertan, lurzoruaren eta harrien laginak hartuko ditu. "Mars 2020" proiekturako lanean ari den zientzialariak azaldu duenez, krater hori antzina ibai bat zen eta, beraz, litekeena da molekula organikoen zantzuak eta mikrobioak bere baitan gorde izana. Garai batean lakua izan zenak 250 metroko sakonera zuen. Toki horretan bost haitz mota daude, tartean, buztina, arroka karbonatatua edota arroka bolkanikoak. Azken horiek Marteren eboluzio bolkanikoa ulertzeko pistak eman ditzakete.

2018/11/20

‘Txaleko horien

‘Txaleko horien' protestek Iparraldeko errepi...
‘Txaleko horien' protestek Iparraldeko errepideak blokeatu dituzte

Erregaien garestitzeak eta zergen igo...
1:49 min.

Erregaien garestitzeak eta zergen igoerak herritarren sumindura eragin du eta kalera irten dira. Dena den, bereari eusteko asmoa berretsi du Gobernuak.

Asteburuko protesta jendetsuen ondotik, "txaleko horidunak" berriro ere kalera irten dira Iparraldean eta Frantzia osoan, eta errepideak blokeatu dituzte. Erregaien garestitzearen eta zergen igoerak eragin du herritarren sumindura. Gaur goizean, esaterako, Baionako Grenet zubia blokeatu dute, eta ibilgailuek errei batetik soilik igaro ahal dute. Gutxienez, "txaleko horidun" beste bi talde daude Baiona iparraldean eta Biarrizko ordainlekuan. Prefeturak jakinarazi duenez, 4.000 pertsonak parte hartu zuten larunbateko protestetan Iparraldean eta Bearnon. Asteburuko protestetan, gainera, pertsona bat hil zen auto batek harrapatuta, eta 409 zauritu ziren, horietako 14 larri. Halaber, 282 pertsona atxilotu zituzten. Guztira, 280.000 pertsonak parte hartu zuten 2.000 protesta ingurutan. Iparraldean, gunerik korapilotsuenak Biriatuko ordainlekua eta A-63 errepidea izan ziren. Dena dela, Frantziako Gobernuak ez du atzera egiteko inolako asmorik erakutsi, eta iragarritako zergei eutsiko die. Macron presidentearen Gobernuak iragarritako zergen arabera, gasolio litroa 7,6 zentimo garestiagoa izango da, eta 3,9 garestiagoa, gasolina.

2018/11/19

Superlur hotz eta ilun bat aurkitu dute Eguzki-sistemaren aldamenean

Superlur hotz eta ilun bat aurkitu dute Eguzk...
Superlur hotz eta ilun bat aurkitu dute Eguzki-sistemaren aldamenean

Aurkikuntza historiako nazioarteko be...
1:56 min.

Aurkikuntza historiako nazioarteko behaketa kanpaina handienetako bati esker posible izan da. Mundu osoko teleskopioek ia 800 neurri hartu dituzte.

Nature-k beste aurkikuntza baten berri eman du: superlur bat. Gutxienez Lurra baino 3,2 aldiz handiagoa da, eta Barnard izarraren inguruan orbitatzen du. Aurkikuntza historiako nazioarteko behaketa kanpaina handienetako bati esker posible izan da. Mundu osoko teleskopioek ia 800 neurri hartu dituzte. Aurkitutako planeta Barnard izarraren menpe dago; 7.000 eta 10.000 milioi urte arteko nano gorri bat, “Eguzkia baino askoz zaharragoa” eta oso azkarra. Barnard b izena jarri diote bere izarraren omenez. Planetak 233 bat egun behar ditu izarrari orbitatzeko. Nahiz eta izarretik nahiko hurbil izan, oso mundu hotza eta iluna da, eta zero azpitik 170 gradu egon daitezke. “Izotz mundu bat da bere izarraren oso energia gutxi jasotzen duelako: Lurrak Eguzkitik lortzen duenaren % 2a soilik”, eta 'izotz lerrotik' hurbil dago. Ura bezalako osagai aldakorrak izotz solidoan kondentsatu daitezke eremu horretan. Horregatik, Barnard b-k azalean ur likidoa “nekez” izan dezake, baina lurpean gordetzea ezin da baztertu, Ribasek zehaztu duenez.

2018/11/15

Dominic Raab

Dominic Raab 'brexit'erako ministroak dimisio...
Dominic Raab 'brexit'erako ministroak dimisioa eman du

Theresa Mayrekin izandako desadostasu...
0:49 min.

Theresa Mayrekin izandako desadostasunen ondotik iritsi da dimisioa. Izan ere, Irlandako mugarako hitzartutako erregimenak arriskuan jartzen du Erresuma Batuaren "osotasuna", Raaben ustez.

Dominic Raab brexiterako ministro britainiarrak dimisioa eman du ostegun honetan, Theresa May lehen ministroak aurkeztutako aurreakordioarekin bat ez datorrelako. Izan ere, Raaben iritziz, Irlandako mugarako hitzartutako erregimenak arriskuan jartzen du Erresuma Batuaren "osotasuna". Dimisioa aurkezteko orduan bi arrazoi izan ditu kontuan: alde batik, ez dagoela ados Ipar Irlandarako proposatutako erregimenarekin, "Erresuma Batuaren osotasunarentzat mehatxua delako"; bestetik, garrantzitsua iruditzen zaiola berehalako irtenbidea "mugagabea" izatea, horrela, etorkizunean, EBk behin-betiko hausturarako "beto" gaitasuna izan dezakeelako.

2018/11/15

Testurik gabe

Testurik gabe...
Testurik gabe

Testurik gabe...
0:56 min.

Testurik gabe

Audio eta testurik gabe.

2018/11/14