Zeinu Hizkuntza kurtsoak

6,7 graduko lurrikara batek Panama eta Costa Ricaren arteko muga astindu du

Seismoaren hipozentroa 30 kilometroko sakontasunean izan da, eta "neurriz kanpoko indarrarekin" nabaritu dute Costa Rica hegoaldean.

6,7 graduko lurrikara batek Panama eta Costa Ricaren arteko muga astindu du, Costa Ricako Sare Sismologikoak informatu duenez.

30 kilometroko sakontasunean izan da seismoaren hipozentroa.

Costa Rican, Hego Pazifikoko biztanleek, Mercalli Eskalan, VII (neurriz kanpoko indarra) eta VI (oso indartsua) intentsitateen artean nabaritu dute lurrikara Mercalli Eskalan. Gainera, objektuak erori direla eta elektrizitatean mozketak egon direla esan dute.

"Larrialdietarako Batzorde Nazionalarekin koordinatuta gaude herrialdean kalteak zehazteko. Biztanleei larrialdi nazionalen aurrean informazio ofizialetako kanalak jarraitzeko gogorarazten diegu", esan du Costa Ricako presidente Carlos Alvaradok sare sozialetan.

Eguzki-eklipse osoa izango da uztailaren 2an

Eklipsea 18:02an hasiko da Zeelanda Berriko ekialdean.

Eguzki-eklipse osoa uztailaren 2an izango da, asteartean, 18:02an hasita, eta Ozeano Barean eta Hego Amerikako zati batean ikusi ahal izango da.

11.252 kilometroko banda bat erabat itzalean geratuko da, mendebaldetik ekialdera, eta goizean hasiko da Ozeano Barean, Zeelanda Berriaren ekialdean.

Ozeano Barea mendebaldetik ekialdera zeharkatuko du, Txilen sartuko da Coquimbo eta Atacamatik, Argentinara igaroko da San Juanetik eta Buenos Airesen bukatuko du. Eklipse osoa 20:43an bukatuko da Chacomusko (Argentina) hego-ekialdean. Guztira 161 minutu iraungo du (hiru ordu baino zerbait gutxiago). Eguzki-eklipse osoa uztailaren 2an izango da, asteartean, 18:02an hasita, eta Ozeano Barean eta Hego Amerikako zati batean ikusi ahal izango da.

11.252 kilometroko banda bat erabat itzalean geratuko da, mendebaldetik ekialdera, eta goizean hasiko da Ozeano Barean, Zeelanda Berriaren ekialdean.

Begiak babesteko osagai egokirik izan ezean eklipseari ez begiratzea gomendatu dute eta toki garai batetik begiratzea. 2020an eta 2048an ikusi ahal izango da berriz.

NBEk Saudi Arabiako printzeari leporatu dio Khashoggiren hilketaren erantzukizuna

Jamal Khashoggi kazetaria Saudi Arabiak Istanbulen duen kontsulatuan hil eta zatitu egin zuten 2018ko urrian. Saudi Arabiak zalantzan jarri du txostenaren sinesgarritasuna.

Mohamed bin Salman Saudi Arabiako printzeak eta herrialde horretako beste goi kargudun batzuek Jamal Khashoggi kazetari saudiarabiarraren hilketarekin zerikusia izan zuten, kasuari buruzko ikerketa egin duen Nazio Batuen Erakundeko (NBE) aditu baten arabera. Haren esanetan, frogek hori iradokitzen dute.

Agnes Callard NBEko kontalariak printze oinordekoaren eta goi kargudunen aurkako zigor ekonomikoak ezartzeko eskatu die herrialdeei, gertatutakoan erantzukizunik ez duela frogatu bitartean.

Khashoggi kazetaria eta Washington Posteko zutabegilea zen, eta bere artikuluetan oso kritiko agertu zen beti Saudi Arabiako monarkiarekin. 2018ko urriaren 2an, Saudi Arabiak Istanbulen duen kontsulatuan sartu zen zeregin batzuk egiteko, eta ez zen bertatik bizirik atera.

Jamal Khashoggi hil eta zatitu egin zuten haren gorpua eraikinetik ateratzeko, Saudi Arabiako agintariek zabaldutako bertsio ofizialaren arabera. Haren gorpuzkiak ez dira oraindik agertu. Jamal Khashoggi kazetariaren gorpua labe batean erre zuten susmoa du Turkiako Poliziak.

Bestalde, Saudi Arabiak zalantzan jarri du txostenaren sinesgarritasuna, kontraesan argiak eta oinarririk gabeko salaketak dituela argudiatuta.

Josu Urrutikoetxea aske geratu da, kontrol judizialpean

Urrutikoetxeari pasaportea kendu diote, ezingo da Frantziatik irten eta astean behin Parisko polizia-etxe batean agertu beharko du.

Josu Urrutikoetxea, jada deseginda dagoen ETAko buruzagi politiko ohia omen zena, kontrol judizialpean, aske utzi du Parisko Apelazio Auzitegiak asteazken honetan, maiatzean Alpeetan atxilotu ostean.

Kontrol judizialpean aske egoteak esan nahi du ezingo dela Frantziatik irten, eta astean behin Paris erdiguneko polizia-etxe batean agertu beharko duela.

Urrutikoetxea Parisko Apelazio Auzitegiaren aurrean izan da gaur, ihesean zegoela ezarri zioten zazpi urteko zigorraren zein behin-behineko kartzelaldiaren aurka aurkeztutako helegiteak tarteko. Maiatzaren 16an atxilotu zuten 'Josu Ternera' ezizenez ere ezagutzen dena, eta egun horretan bertan kartzelatu zuten.

Kontrol judizialpean aske egoteak esan nahi du ezingo dela Frantziatik irten, eta astean behin Paris erdiguneko polizia-etxe batean agertu beharko duela.

Urrutikoetxea Parisko Apelazio Auzitegiaren aurrean izan da gaur, ihesean zegoela ezarri zioten zazpi urteko zigorraren zein behin-behineko kartzelaldiaren aurka aurkeztutako helegiteak tarteko. Maiatzaren 16an atxilotu zuten 'Josu Ternera' ezizenez ere ezagutzen dena, eta egun horretan bertan kartzelatu zuten.

Defentsako abokatuek bistan nabarmendu dutenez, Urrutikoetxearen osasun egoera espetxean egotearekin bateraezina da. Gaixo dago, eta ebakuntza egin behar diote.

Trumpek iragarri du milioika migratzaile deportatuko dituela datorren astetik aurrera

AEBko presidenteak Mexikok egindako lana txalotu du. "Gure hegoaldeko mugara heldu aurretik hainbat pertsona gelditu dituzte", esan du.

Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak astelehen honetan iragarri duenez, Immigrazio eta Mugak Kontrolatzeko Zerbitzuak egoera irregularrean dauden milioika migratzaile deportatuko ditu datorren astetik aurrera.

"Hurrengo astean hasiko dira AEBn legez kanpo sartu diren milioika atzerritar erbesteratzen", esan du agintari estatubatuarrak Twitter bidez. "Iritsi bezain pronto deportatuko dituzte", azpimarratu du.

Ildo horretan, Mexikok egindako lana txalotu du "hegoaldeko mugara heldu aurretik hainbat pertsona gelditu baitituzte". Gainera, Guatemalak ere aurki hirugarren segurtasun akordioa sinatuko duela nabarmendu du. Trumpen hitzetan, "demokratak dira ezer egingo ez duten bakarrak". "Asiloaren afera konpondu behar dute. Horrela bada, mugako krisia berehala bukatuko da", gaineratu du.

AEBko presidenteak El Salvador, Guatemala eta Honduras kritikatu ditu, herrialde horietako herritarrek Mexikora joan direlako AEBko muga gainditzeko asmoz.

Gutxi gorabehera, 12 milioi etorkin daude egoera irregularrean AEBn, eta Mexikotik eta Erdialdeko Amerikatik joandakoak dira gehienak.

Hamar hautagai izango dira Mayren oinordekoa izateko lehian, alderdian eta Gobernuan

Boris Johnson Londreseko alkate ohiak eta 'brexit' gogor baten aldekoak beste bederatziek baino alde handiagorekin hasiko du lasterketa.

Hamar hautagaik aurkeztu dituzte Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorearen primarioetan parte hartzeko beharrezkoak diren abalak. Irabazlea Theresa Mayren ondorengoa izango da, alderdian eta Gobernuan.

Boris Johnson Londresko alkate ohia aldearekin agertzen da inkestetan. 'Brexit' gogor baten alde sutsuki agertu izan da. Gertuen dituen aurkariak Michael Gove Ingurumen ministroa eta Jeremy Hunt Atzerri ministroa.

Fidantzapean aske utzi dituzte Londresen bi lesbianari eraso egin zieten bost gazteak

Maiatzaren 30ean bi emakume kolpatzea eta haiei lapurreta egitea leporatzen diete 15 eta 18 urte arteko bost gazteri.

Britainia Handiko Poliziak aske utzi ditu, fidantzapean, Londresen bikote lesbiana bati eraso egiteagatik atxilotutako 15 eta 18 urteko bost mutilak. Maiatzaren 30ean bi emakume kolpatzea eta haiei lapurreta egitea leporatzen diete bostei. Ikerketak zabalik jarraitzen du, hala ere, jende gehiago ere nahastuta egon ote zen argitzeko.

Biktimak Melania Geymonat, Ryanair enpresak lan egiten duen 28 urteko azafata uruguaitarra, eta haren bikote estatubatuarra dira.

Bikotea autobusean zihoan, hainbat gaztek osatutako talde batek eraso egin zienean. Kolpatzeaz gain, poltsa bat eta sakelako telefono bat lapurtu zieten.

Emakumeek salaketa aurkeztu zuten Polizia aurrean, eta Facebook sare sozialean erasoaren ondoren ateratako argazkia publiko egin zuten: "Haserre nengoen eta hala jarraitzen dut. Beldur handia izan dut, baina ez da berria. Ez zait inporta publikoki queerbezala agertzea. Izan ere, maizago egin beharko nuke", adierazi dio Chrisek BBC kateari. Bere bikotekide Geymonatek indarkeria matxistari ere egotzi dio erasoaren jatorria: "Emakumeak garelako gertatu zaigu".

Eraso horrek hautsak harrotu ditu, eta Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak eta Jeremy Corbyn oposizioko buruak jazotakoa gaitzetsi dute.

Siberia bizitzeko moduko tokia izan daiteke mendearen amaieran, klima aldaketagatik

Asiari dagokion Errusiak 13 milioi kilometro koadroko azalera du, Errusia osoaren % 77. Aitzitik, errusiarren % 27 bakarrik bizi dira bertan.

Errusia asiarra, Siberia barne, bizitzeko moduko tokia izan daiteke XXI. mendearen amaieran klima aldaketaren eraginez, ikerketa batek ondorioztatu duenez.

Krasnoyarsk hiriko Ikerketa Zentroko eta Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) Aerospace Institutu Nazionaleko ikerlariek gidatutako ikerketan, egungo eta etorkizuneko agertoki klimatikoak aztertu dituzte lurraldea gizakiarentzat bizitzeko egokia izan ote daitekeen argitzeko.

"Etorkizunean kliman izango diren aldaketak tarteko, orain gizakiarentzat bizitzeko desegokiak diren Errusiako tokiak bizitzeko modukoak izan daitezkeen jakin nahi genuen", azaldu du Elena Parfenova Krasnoyarsk Ikerketa Zentroko ikerlari eta ikerketako buruak.

"Errusia asiarra arras hotza da gaur egun, baina etorkizunean, klima epelago batekin, litekeena da elikadura segurtasuna hobetzea eta horrek gizakiak bertan finkatzea eragitea", aurreratu du Parfenovak. Asiari dagokion Errusiak 13 milioi kilometro koadroko azalera du, Errusia osoaren % 77. Aitzitik, errusiarren % 27 bakarrik bizi dira bertan.

Noa Pothoven nerabea 'jateari eta edateari uzteagatik' hil zen, ez eutanasiagatik

17 urteko herbeheretarra igandean hil zen bere etxean, senide eta lagunak alboan zituela. Haurra zela sexu-abusuak jasan ostean, bere bizitzari amaiera ematea erabaki zuen.

Herbehereetan, Levenseinde klinikak atzo baieztatu zuenez, Noa Pothoven 17 urteko nerabe herbeheretarra "jateari eta edateari uzteagatik" hil zen eta ez eutanasiagatik. Horrela, ukatu egin du eutanasia aplikatu ziotela.

"Albiste okerrei amaiera emateko, Noaren lagunek egindako deklarazioa helarazten dizuegu: ez zen eutanasiagatik hil. Bere sufrimenduari amaiera emateko jateari eta edateari utzi zion", baieztatu zuen klinikak hedabideetan zabalduko informazio okerrei erantzunez.

Levenseinde klinikak eutanasia aplikatzea ukatu zion adin txikikoari, 16 urte zituela bere bizitzari amaiera emateko informazio eske joan zenean. Orduan, tratamendu psikiatrikoa jarraitzeko eta bere burmuina erabat garatu arte itxaroteko aholkatu zioten, hots, 21 urtera arte.

Noa Pothoven iragan igandean hil zen bere etxean, senide eta lagunak alboan zituela. Haurra zela sexu-abusuak jasan zituen, eta ordutik trauma osteko estresa, depresioa eta anorexia zituen. Azken urtean, zunda bidez elikatu zen.

Sexu-abusuak jasan zituen nerabe batek bizitzari amaiera ematea erabaki du

Noa Pothoven biktimaren ahizpak 'AD' Herbehereetako egunkariari baieztatu dionez, igandean hil zen. Ez dago argi suizidio lagundu bat edo eutanasia prozesu baten bitartez zendu zen.

Herbehereetan, Noa Pothoven 17 urteko nerabea iragan igandean hil zen. Haurra zela sexu-abusuak jasan zituen, eta ordutik trauma osteko estresa, depresioa eta anorexia zituen. Egoera gainditu ezinda, hiltzea erabaki zuen nerabeak eta bere gurasoen baimena zuen horretarako. Herbeheretan eutanasia legezkoa da 2002az geroztik.

Noa Pothoven ezaguna da Herbehereetan Winnen of leren ("Irabazi edo ikasi") izeneko autobiografiarengatik. Liburu horretan, haurra zela sexu-abusuak eta sexu-erasoak jasan zituela onartu zuen.

Instagram sare sozialean duela egun gutxi argitaratutako mezuan, agur esan zien jarraitzaileei.

"Ez naiz itzulinguruka ibiliko: gehienez ere, hamar egunetan hilda egongo naiz. Urte luzeetako borrokaren ostean, nire borroka amaitu da. Azkenean, nire sufrimendutik askatuko naiz, jasanezina baita. Ez saiatu ni konbentzitzen. Ondo pentsatutako behin betiko erabakia da", idatzi zuen bere agur mezuan.

Horren esanetan, denbora batez jateari eta edateari utzi zion, eta bizirik egon gabe arnasa hartzen jarraitzen zuen. Hainbat elkarrizketaren eta azterketaren ostean, "nire guraso, senide eta lagunez lagunduta hilko naiz", azaldu zuen.

Noa Pothoven biktimaren ahizpak AD Herbehereetako egunkariari baieztatu dionez, igandean hil zen. Gaur-gaurkoz, ez dago garbi gurasoek lagunduta edo medikuek baimendutako eutanasia prozesu baten bitartez hil den. Dena dela, eutanasia legezkoa da Herbehereetan, eta 16 urtetik gorakoek ez dute gurasoen baimenik behar horretarako.

Tiananmenen gertatutakoa ezkutatzea egotzi dio Taiwanek Txinari, 30 urte geroago

1989ko maiatzean eta ekainean milaka ikasle eta langile Pekingo Tiananmen plazara atera ziren, erreforma politikoak eta ustelkeriaren amaiera exijitzeko.

Tsai Ing-wen Taiwango presidenteak Tiananmengo sarraskia ezkutatzen jarraitzea egotzi dio Txinari gaur bertan, hots, hilketa gertatu zenetik 30 urte bete diren egun berean.

"Gobernuak jendeari ematen dion tratuak eta iraganeko akatsei aurre egiteko duen jarrerak baldintzatzen du herrialde bat zibilizatua izatea", esan du Tsaik Facebooken argitaratu duen mezu ofizial baten bitartez. Testuarekin batera, irudi bat ere erakutsi du argitalpen horretan. Bertan, presidenteak mezu argi bat bidali du: "Askatasuna airearen gisakoa da, arnasa hartu ezin duzunean soilik konturatzen zara ezin zarela berori gabe bizi. Ez ahaztu ekainaren 4a".

Hong Kongo agintariek, bestalde, Feng Congde erbesteratuari debekatu egin diote herrialdera sartzea, eta horrenbestez, urteurreneko ekitaldietan parte hartzea. Horren harira, Tsaik adierazi du geroz eta handiagoa dela Britainia Handiko kolonia zenaren gainean Pekinek duen kontrola.

Halaber, Wei Fanghe Defentsa ministro txinatarraren adierazpen batzuk ekarri ditu gogora, Txinak manifestazioak desegiteko hartutako jarrera "zuzena" izan zela esan baitzuen hark.

Bukatzeko, askatasuna maite duten txinatarrei eta hongkongdarrei zera azaldu die: "Jakin ezazue Taiwanek demokraziaren eta askatasunaren aldeko borrokari eutsiko diola. Mehatxuak eta infiltrazioak gorabehera, ni neu presidente naizen bitartean ez da presioa inoiz amaituko".

1989ko maiatzean eta ekainean milaka ikasle eta langile Pekingo Tiananmen plazara atera ziren, erreforma politikoak eta ustelkeriaren amaiera exijitzeko.

Oraindik argitu gabe dago zenbat lagun hil zituzten sarraski hartan. Badira ehunka hildako egon zirela dioten iturriek. Beste zenbaiten esanetan, berriz, hildakoak milaka izan ziren.

Trump Londresera iritsi da, hiriko alkateari irainak jaurti ondoren

Londresen, bien bitartean, AEBko presidentearen aurkako manifestaldiak hasi dira dagoeneko. Handiena astearte honetarako deitutakoa izango da.

Londresko Aireportura iritsi baino lehen Donald Trump presidenteak hiriburuko alkateari irainak jaurti dizkio. Txio batean Trumpek esan duenez, Sadiq Kahn "erabateko galtzailea da". Alderdi Laboristako alkateak "umekerietan" dabilela esan zuen igande honetako Observer astekarian, eta "munduarentzat eskuin muturreko mehatxua" dela ere esan dio.

Elisabete II. erreginarekin Buckingham jauregian izan duen bazkari ofizialera ez dira joan oposizioko alderdietako buruzagiak, ez liberala ezta laborista ere. Jeremy Corbyn alderdi laboristako buruzagiak gogor kritikatu du Trumpek Erresuma Batuko barne arazoetan muturra sartzea. Duela egun gutxi Erresuma Batua akordiorik gabe Europar Batasunetik irten behar dela esan zuen.

Trumpek iaz Theresa May lehen ministroak Bruselan negoziatzen zuen brexit-aren akordioa kritikatu ondoren, oraingoan Mayren etsai politikoa, Boris Johnson, babestu du lehen ministroa izateko lehian. Britainiarrek Europar Batasuna akordiorik gabe, eta dibortzioaren dirua (50.000 miloi euro) ordaindu gabe utzi behar dutela ere esan du. Eta hori gutxi bada, Nigel Farage brexit alderdiko buruzagia Bruselarekin negoziaketetan parte hartzearen alde azaldu da, ohizko usadio diplomatikoak erabat mesprezatuz egin ditu adierazpen hauek.

Londresen, bien bitartean, bere aurkako manifestaldiak hasi dira dagoeneko. Handiena astearte honetarako deitutakoa izango da. Bidaia hau segurtasun neurri ikaragarriez inguratuta. Eta, beraz, ia ezinezkoa da publikoarentzat ikustea. Ate itxien atzean izango dira ospakizun toki gehienetara joateko helikopteroz mugituko da, eta publikoarentzat ia ezinezkoa izango da ikustea.

Munduko Osasun Erakundeak gaixotasun gisa onartu du 'langile errearen sindromea'

Lanean pairatutako estres kronikoak eta nekeak eragiten dute 'langile errearen sindromea'.

Munduko Osasun Erakundeak gaixotasun profesional gisa onartu du estres kronikoak eta nekeak eragindako Burnout sindromea edo errearen sindromea.

Gaitz horrek hiru ezaugarri ditu: batetik, muturreko nekea edo neke fisiko eta emozionala; bestetik, sentimendu ezkorrak edo lanarekiko zinismoa; eta, hirugarrenik, laneko eraginkortasunaren murrizketa.

"Ahulaldi profesionala ez da bat-batean agertzen, orokorrean bost eta zortzi urteren artean garatzen baita, lantokian gainbehera etengabea eta estres larria jasan ostean. Bestalde, langile oso konprometituei eragiten ohi die neurri handiago batean", azaldu dute Munduko Osasun Erakundeko ordezkariek, 72. Munduko Osasun Bileraren ostean.

Munduko Osasun Erakundeak azaldu duenez, gaitza pairatzen duten langileen profilak areagotu egiten ditu sintomak "errudun sentimendua sortzen dielako eta lanean are gehiago konprometitzen direlako, neke gehiago sortuz eta azkenik ez duen istorioa iraunaraziz".

Gaitz horrek laneko testuinguruan emandako gertakariei dagokie soilik. Horrenbestez, Munduko Osasun Erakundeak jakitera eman duenez, 2022an sartuko dute 'langile errearen sindromea' Gaixotasunen Nazioarteko Zerrendan.

Abortua despenalizatzeko lege proiektu berri bat aurkeztu dute Argentinako Kongresuan

Proiektu berrian jasotzen denez, edonork izan beharko luke abortatzeko eskubidea, aurretiazko baimen judizialik izan ez arren.

Abortua despenalizatzeko lege proiektu berria aurkeztu dute Argentinako Kongresuan, astearte honetan. Bitartean, milaka manifestari kalera atera dira, gobernuz kanpoko erakundeek deituta, herrialde horretan egin dituzten protestetan parte hartzeko.

Kongresura heldu den proposamena legegileen esku gelditu da orain. Iaz, atzera bota zuten Diputatuen Ganberan abortuarekin lotuta aurkeztutako lege proiektua. Hori ikusita, aldaketa batzuk egin dituzte egitasmo horretan.

Hain zuzen ere, horren arabera, umeak sabelean hazteko gai den edonork izan beharko luke abortatzeko eskubidea, aurretiazko baimen judizialik izan ez arren.

Esan bezala, manifestazio jendetsuak egin dituzte bart Argentinan. Parte hartzaileek, emakumezkoak zein gizonezkoak, zapi berdeak jantzi dituzte, aldarrikapen gisa.

Proiektu berriaren sustatzaileen esanetan, ezkutuan egiten dituzten abortuak dira amen artean gertatzen diren heriotzen arrazoi nagusia, eta baliabide gutxi dituzten emakumeen artean ematen dira, batik bat, gisa horretako kasuak.

Gaur egun Argentinak bortxaketa kasuetan eta amaren osasuna arriskuan dagoen egoeretan baimentzen du abortua. Halere, zenbait erakundek adierazi dute epaile askok horretarako baimenak atzeratzeko ohitura dutela, eta beraz, ez dutela abortatzeko aukera bermatzen. Gainera, badira abortua praktikatzera ukatzen diren sendagileak.

Gutxienez bi pertsona hil eta 16 zauritu dituzte Japonian, labanaz

Goizeko lehen orduan gertatu da erasoa, haur talde bat eskolako autobusaren zain zeudela. Erasoaren ostean, ustezko egileak bere burua hil du.

Gutxienez neskato bat eta heldu bat hil eta beste 16 pertsona zauritu dituzte Japonian, gehienak adin txikikoak, Kawasaki hirian, Tokiotik gertu, labanaz egindako eraso batean, Japoniako Poliziak jakinarazi duenez.

Agintariek NHK hedabide publikoari esandakoaren arabera, ustezko erasotzaileak bere burua hil du.

Poliziaren esanetan, bertan 07:45 zirenean gertatu da erasoa, haurrak eta guraso batzuk eskolako autobusaren zain zeudela.

Bi hildakoak 12 urteko neskato bat eta haurretako baten aita, 39 urtekoa, dira, NHK hedabidearen arabera.

Bi labana aurkitu ditu Poliziak erasoa izan den tokian.

Mexikoko harresia eraikitzeko Trumpen plana behin behinean blokeatu du epaile batek

Aldi baterako da erabakia, epaileak denbora gehiago izan dezan Pentagonoko eta Altxorreko milaka miloi harresia eraikitzera bideratzea aztertzeko.

Estatu Batuetako epaile federal batek Donald Trumpen Gobernuak Pentagonoko eta Altxorreko milaka miloi dolar Mexikoko mugan harresi bat eraikitzera bideratzeko erabakia blokeatu du behin behinean.

Oaklandeko epaitegietako Haywood Gilliam magistratuak arrazoia eman dio 20 estatuk, erakunde ekologista batek eta eskubide zibilen inguruko erakunde batek osatutako koalizio bati.

Harresia eraikitzeko 1.375 miloi dolar bideratzea onartu zuen Kongresuak otsailean, Trumpek eskatutako 5.700 milioi dolarretik urrun. Presidenteak emergentzia nazionala deitu zuen Mexikoko mugan funtsa horiek Legebiltzarrak baimendu behar izan gabe lortzeko.

Emergentzia nazionalarekin, Gobernuak 6.600 milioi dolar esleitu zituen harresiaren eraikuntzara, Pentagonorako eta Altxorraren sailerako bideratuta zegoen dirutik. Kongresuak harresirako zuzendutako diruarekin batuta, 376 bat kilometro eraiki eta bere kanpainako promes nagusia betetzen hasi ahal zuen Trumpek.

Estatu Batuen eta Mexikoren arteko mugan harresi bat eraikitzea Trumpek 2016ko hauteskundeetan egindako promesetako bat izan zen.

6,7 graduko lurrikara batek Panama eta Costa Ricaren arteko muga astindu du

6,7 graduko lurrikara batek Panama eta Costa ...
6,7 graduko lurrikara batek Panama eta Costa Ricaren arteko muga astindu du

Seismoaren hipozentroa 30 kilometroko...
1:22 min.

Seismoaren hipozentroa 30 kilometroko sakontasunean izan da, eta "neurriz kanpoko indarrarekin" nabaritu dute Costa Rica hegoaldean.

6,7 graduko lurrikara batek Panama eta Costa Ricaren arteko muga astindu du, Costa Ricako Sare Sismologikoak informatu duenez. 30 kilometroko sakontasunean izan da seismoaren hipozentroa. Costa Rican, Hego Pazifikoko biztanleek, Mercalli Eskalan, VII (neurriz kanpoko indarra) eta VI (oso indartsua) intentsitateen artean nabaritu dute lurrikara Mercalli Eskalan. Gainera, objektuak erori direla eta elektrizitatean mozketak egon direla esan dute. "Larrialdietarako Batzorde Nazionalarekin koordinatuta gaude herrialdean kalteak zehazteko. Biztanleei larrialdi nazionalen aurrean informazio ofizialetako kanalak jarraitzeko gogorarazten diegu", esan du Costa Ricako presidente Carlos Alvaradok sare sozialetan.

2019/06/26

Eguzki-eklipse osoa izango da uztailaren 2an

Eguzki-eklipse osoa izango da uztailaren 2an...
Eguzki-eklipse osoa izango da uztailaren 2an

Eklipsea 18:02an hasiko da Zeelanda B...
1:38 min.

Eklipsea 18:02an hasiko da Zeelanda Berriko ekialdean.

Eguzki-eklipse osoa uztailaren 2an izango da, asteartean, 18:02an hasita, eta Ozeano Barean eta Hego Amerikako zati batean ikusi ahal izango da. 11.252 kilometroko banda bat erabat itzalean geratuko da, mendebaldetik ekialdera, eta goizean hasiko da Ozeano Barean, Zeelanda Berriaren ekialdean. Ozeano Barea mendebaldetik ekialdera zeharkatuko du, Txilen sartuko da Coquimbo eta Atacamatik, Argentinara igaroko da San Juanetik eta Buenos Airesen bukatuko du. Eklipse osoa 20:43an bukatuko da Chacomusko (Argentina) hego-ekialdean. Guztira 161 minutu iraungo du (hiru ordu baino zerbait gutxiago). Eguzki-eklipse osoa uztailaren 2an izango da, asteartean, 18:02an hasita, eta Ozeano Barean eta Hego Amerikako zati batean ikusi ahal izango da. 11.252 kilometroko banda bat erabat itzalean geratuko da, mendebaldetik ekialdera, eta goizean hasiko da Ozeano Barean, Zeelanda Berriaren ekialdean. Begiak babesteko osagai egokirik izan ezean eklipseari ez begiratzea gomendatu dute eta toki garai batetik begiratzea. 2020an eta 2048an ikusi ahal izango da berriz.

2019/06/26

NBEk Saudi Arabiako printzeari leporatu dio Khashoggiren hilketaren erantzukizuna

NBEk Saudi Arabiako printzeari leporatu dio K...
NBEk Saudi Arabiako printzeari leporatu dio Khashoggiren hilketaren erantzukizuna

Jamal Khashoggi kazetaria Saudi Arabi...
1:50 min.

Jamal Khashoggi kazetaria Saudi Arabiak Istanbulen duen kontsulatuan hil eta zatitu egin zuten 2018ko urrian. Saudi Arabiak zalantzan jarri du txostenaren sinesgarritasuna.

Mohamed bin Salman Saudi Arabiako printzeak eta herrialde horretako beste goi kargudun batzuek Jamal Khashoggi kazetari saudiarabiarraren hilketarekin zerikusia izan zuten, kasuari buruzko ikerketa egin duen Nazio Batuen Erakundeko (NBE) aditu baten arabera. Haren esanetan, frogek hori iradokitzen dute. Agnes Callard NBEko kontalariak printze oinordekoaren eta goi kargudunen aurkako zigor ekonomikoak ezartzeko eskatu die herrialdeei, gertatutakoan erantzukizunik ez duela frogatu bitartean. Khashoggi kazetaria eta Washington Posteko zutabegilea zen, eta bere artikuluetan oso kritiko agertu zen beti Saudi Arabiako monarkiarekin. 2018ko urriaren 2an, Saudi Arabiak Istanbulen duen kontsulatuan sartu zen zeregin batzuk egiteko, eta ez zen bertatik bizirik atera. Jamal Khashoggi hil eta zatitu egin zuten haren gorpua eraikinetik ateratzeko, Saudi Arabiako agintariek zabaldutako bertsio ofizialaren arabera. Haren gorpuzkiak ez dira oraindik agertu. Jamal Khashoggi kazetariaren gorpua labe batean erre zuten susmoa du Turkiako Poliziak. Bestalde, Saudi Arabiak zalantzan jarri du txostenaren sinesgarritasuna, kontraesan argiak eta oinarririk gabeko salaketak dituela argudiatuta.

2019/06/20

Josu Urrutikoetxea aske geratu da, kontrol judizialpean

Josu Urrutikoetxea aske geratu da, kontrol ju...
Josu Urrutikoetxea aske geratu da, kontrol judizialpean

Urrutikoetxeari pasaportea kendu diot...
1:27 min.

Urrutikoetxeari pasaportea kendu diote, ezingo da Frantziatik irten eta astean behin Parisko polizia-etxe batean agertu beharko du.

Josu Urrutikoetxea, jada deseginda dagoen ETAko buruzagi politiko ohia omen zena, kontrol judizialpean, aske utzi du Parisko Apelazio Auzitegiak asteazken honetan, maiatzean Alpeetan atxilotu ostean. Kontrol judizialpean aske egoteak esan nahi du ezingo dela Frantziatik irten, eta astean behin Paris erdiguneko polizia-etxe batean agertu beharko duela. Urrutikoetxea Parisko Apelazio Auzitegiaren aurrean izan da gaur, ihesean zegoela ezarri zioten zazpi urteko zigorraren zein behin-behineko kartzelaldiaren aurka aurkeztutako helegiteak tarteko. Maiatzaren 16an atxilotu zuten 'Josu Ternera' ezizenez ere ezagutzen dena, eta egun horretan bertan kartzelatu zuten. Kontrol judizialpean aske egoteak esan nahi du ezingo dela Frantziatik irten, eta astean behin Paris erdiguneko polizia-etxe batean agertu beharko duela. Urrutikoetxea Parisko Apelazio Auzitegiaren aurrean izan da gaur, ihesean zegoela ezarri zioten zazpi urteko zigorraren zein behin-behineko kartzelaldiaren aurka aurkeztutako helegiteak tarteko. Maiatzaren 16an atxilotu zuten 'Josu Ternera' ezizenez ere ezagutzen dena, eta egun horretan bertan kartzelatu zuten. Defentsako abokatuek bistan nabarmendu dutenez, Urrutikoetxearen osasun egoera espetxean egotearekin bateraezina da. Gaixo dago, eta ebakuntza egin behar diote.

2019/06/20

Trumpek iragarri du milioika migratzaile deportatuko dituela datorren astetik aurrera

Trumpek iragarri du milioika migratzaile depo...
Trumpek iragarri du milioika migratzaile deportatuko dituela datorren astetik aurrera

AEBko presidenteak Mexikok egindako l...
1:14 min.

AEBko presidenteak Mexikok egindako lana txalotu du. "Gure hegoaldeko mugara heldu aurretik hainbat pertsona gelditu dituzte", esan du.

Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak astelehen honetan iragarri duenez, Immigrazio eta Mugak Kontrolatzeko Zerbitzuak egoera irregularrean dauden milioika migratzaile deportatuko ditu datorren astetik aurrera. "Hurrengo astean hasiko dira AEBn legez kanpo sartu diren milioika atzerritar erbesteratzen", esan du agintari estatubatuarrak Twitter bidez. "Iritsi bezain pronto deportatuko dituzte", azpimarratu du. Ildo horretan, Mexikok egindako lana txalotu du "hegoaldeko mugara heldu aurretik hainbat pertsona gelditu baitituzte". Gainera, Guatemalak ere aurki hirugarren segurtasun akordioa sinatuko duela nabarmendu du. Trumpen hitzetan, "demokratak dira ezer egingo ez duten bakarrak". "Asiloaren afera konpondu behar dute. Horrela bada, mugako krisia berehala bukatuko da", gaineratu du. AEBko presidenteak El Salvador, Guatemala eta Honduras kritikatu ditu, herrialde horietako herritarrek Mexikora joan direlako AEBko muga gainditzeko asmoz. Gutxi gorabehera, 12 milioi etorkin daude egoera irregularrean AEBn, eta Mexikotik eta Erdialdeko Amerikatik joandakoak dira gehienak.

2019/06/18

Hamar hautagai izango dira Mayren oinordekoa izateko lehian, alderdian eta Gobernuan

Hamar hautagai izango dira Mayren oinordekoa ...
Hamar hautagai izango dira Mayren oinordekoa izateko lehian, alderdian eta Gobernuan

Boris Johnson Londreseko alkate ohiak...
1:02 min.

Boris Johnson Londreseko alkate ohiak eta 'brexit' gogor baten aldekoak beste bederatziek baino alde handiagorekin hasiko du lasterketa.

Hamar hautagaik aurkeztu dituzte Erresuma Batuko Alderdi Kontserbadorearen primarioetan parte hartzeko beharrezkoak diren abalak. Irabazlea Theresa Mayren ondorengoa izango da, alderdian eta Gobernuan. Boris Johnson Londresko alkate ohia aldearekin agertzen da inkestetan. 'Brexit' gogor baten alde sutsuki agertu izan da. Gertuen dituen aurkariak Michael Gove Ingurumen ministroa eta Jeremy Hunt Atzerri ministroa.

2019/06/11

Fidantzapean aske utzi dituzte Londresen bi lesbianari eraso egin zieten bost gazteak

Fidantzapean aske utzi dituzte Londresen bi l...
Fidantzapean aske utzi dituzte Londresen bi lesbianari eraso egin zieten bost gazteak

Maiatzaren 30ean bi emakume kolpatzea...
1:49 min.

Maiatzaren 30ean bi emakume kolpatzea eta haiei lapurreta egitea leporatzen diete 15 eta 18 urte arteko bost gazteri.

Britainia Handiko Poliziak aske utzi ditu, fidantzapean, Londresen bikote lesbiana bati eraso egiteagatik atxilotutako 15 eta 18 urteko bost mutilak. Maiatzaren 30ean bi emakume kolpatzea eta haiei lapurreta egitea leporatzen diete bostei. Ikerketak zabalik jarraitzen du, hala ere, jende gehiago ere nahastuta egon ote zen argitzeko. Biktimak Melania Geymonat, Ryanair enpresak lan egiten duen 28 urteko azafata uruguaitarra, eta haren bikote estatubatuarra dira. Bikotea autobusean zihoan, hainbat gaztek osatutako talde batek eraso egin zienean. Kolpatzeaz gain, poltsa bat eta sakelako telefono bat lapurtu zieten. Emakumeek salaketa aurkeztu zuten Polizia aurrean, eta Facebook sare sozialean erasoaren ondoren ateratako argazkia publiko egin zuten: "Haserre nengoen eta hala jarraitzen dut. Beldur handia izan dut, baina ez da berria. Ez zait inporta publikoki queerbezala agertzea. Izan ere, maizago egin beharko nuke", adierazi dio Chrisek BBC kateari. Bere bikotekide Geymonatek indarkeria matxistari ere egotzi dio erasoaren jatorria: "Emakumeak garelako gertatu zaigu". Eraso horrek hautsak harrotu ditu, eta Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak eta Jeremy Corbyn oposizioko buruak jazotakoa gaitzetsi dute.

2019/06/10

Siberia bizitzeko moduko tokia izan daiteke mendearen amaieran, klima aldaketagatik

Siberia bizitzeko moduko tokia izan daiteke m...
Siberia bizitzeko moduko tokia izan daiteke mendearen amaieran, klima aldaketagatik

Asiari dagokion Errusiak 13 milioi ki...
1:45 min.

Asiari dagokion Errusiak 13 milioi kilometro koadroko azalera du, Errusia osoaren % 77. Aitzitik, errusiarren % 27 bakarrik bizi dira bertan.

Errusia asiarra, Siberia barne, bizitzeko moduko tokia izan daiteke XXI. mendearen amaieran klima aldaketaren eraginez, ikerketa batek ondorioztatu duenez. Krasnoyarsk hiriko Ikerketa Zentroko eta Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) Aerospace Institutu Nazionaleko ikerlariek gidatutako ikerketan, egungo eta etorkizuneko agertoki klimatikoak aztertu dituzte lurraldea gizakiarentzat bizitzeko egokia izan ote daitekeen argitzeko. "Etorkizunean kliman izango diren aldaketak tarteko, orain gizakiarentzat bizitzeko desegokiak diren Errusiako tokiak bizitzeko modukoak izan daitezkeen jakin nahi genuen", azaldu du Elena Parfenova Krasnoyarsk Ikerketa Zentroko ikerlari eta ikerketako buruak. "Errusia asiarra arras hotza da gaur egun, baina etorkizunean, klima epelago batekin, litekeena da elikadura segurtasuna hobetzea eta horrek gizakiak bertan finkatzea eragitea", aurreratu du Parfenovak. Asiari dagokion Errusiak 13 milioi kilometro koadroko azalera du, Errusia osoaren % 77. Aitzitik, errusiarren % 27 bakarrik bizi dira bertan.

2019/06/07

Noa Pothoven nerabea

Noa Pothoven nerabea 'jateari eta edateari uz...
Noa Pothoven nerabea 'jateari eta edateari uzteagatik' hil zen, ez eutanasiagatik

17 urteko herbeheretarra igandean hil...
1:25 min.

17 urteko herbeheretarra igandean hil zen bere etxean, senide eta lagunak alboan zituela. Haurra zela sexu-abusuak jasan ostean, bere bizitzari amaiera ematea erabaki zuen.

Herbehereetan, Levenseinde klinikak atzo baieztatu zuenez, Noa Pothoven 17 urteko nerabe herbeheretarra "jateari eta edateari uzteagatik" hil zen eta ez eutanasiagatik. Horrela, ukatu egin du eutanasia aplikatu ziotela. "Albiste okerrei amaiera emateko, Noaren lagunek egindako deklarazioa helarazten dizuegu: ez zen eutanasiagatik hil. Bere sufrimenduari amaiera emateko jateari eta edateari utzi zion", baieztatu zuen klinikak hedabideetan zabalduko informazio okerrei erantzunez. Levenseinde klinikak eutanasia aplikatzea ukatu zion adin txikikoari, 16 urte zituela bere bizitzari amaiera emateko informazio eske joan zenean. Orduan, tratamendu psikiatrikoa jarraitzeko eta bere burmuina erabat garatu arte itxaroteko aholkatu zioten, hots, 21 urtera arte. Noa Pothoven iragan igandean hil zen bere etxean, senide eta lagunak alboan zituela. Haurra zela sexu-abusuak jasan zituen, eta ordutik trauma osteko estresa, depresioa eta anorexia zituen. Azken urtean, zunda bidez elikatu zen.

2019/06/06

Sexu-abusuak jasan zituen nerabe batek bizitzari amaiera ematea erabaki du

Sexu-abusuak jasan zituen nerabe batek bizitz...
Sexu-abusuak jasan zituen nerabe batek bizitzari amaiera ematea erabaki du

Noa Pothoven biktimaren ahizpak 'AD' ...
2:12 min.

Noa Pothoven biktimaren ahizpak 'AD' Herbehereetako egunkariari baieztatu dionez, igandean hil zen. Ez dago argi suizidio lagundu bat edo eutanasia prozesu baten bitartez zendu zen.

Herbehereetan, Noa Pothoven 17 urteko nerabea iragan igandean hil zen. Haurra zela sexu-abusuak jasan zituen, eta ordutik trauma osteko estresa, depresioa eta anorexia zituen. Egoera gainditu ezinda, hiltzea erabaki zuen nerabeak eta bere gurasoen baimena zuen horretarako. Herbeheretan eutanasia legezkoa da 2002az geroztik. Noa Pothoven ezaguna da Herbehereetan Winnen of leren ("Irabazi edo ikasi") izeneko autobiografiarengatik. Liburu horretan, haurra zela sexu-abusuak eta sexu-erasoak jasan zituela onartu zuen. Instagram sare sozialean duela egun gutxi argitaratutako mezuan, agur esan zien jarraitzaileei. "Ez naiz itzulinguruka ibiliko: gehienez ere, hamar egunetan hilda egongo naiz. Urte luzeetako borrokaren ostean, nire borroka amaitu da. Azkenean, nire sufrimendutik askatuko naiz, jasanezina baita. Ez saiatu ni konbentzitzen. Ondo pentsatutako behin betiko erabakia da", idatzi zuen bere agur mezuan. Horren esanetan, denbora batez jateari eta edateari utzi zion, eta bizirik egon gabe arnasa hartzen jarraitzen zuen. Hainbat elkarrizketaren eta azterketaren ostean, "nire guraso, senide eta lagunez lagunduta hilko naiz", azaldu zuen. Noa Pothoven biktimaren ahizpak AD Herbehereetako egunkariari baieztatu dionez, igandean hil zen. Gaur-gaurkoz, ez dago garbi gurasoek lagunduta edo medikuek baimendutako eutanasia prozesu baten bitartez hil den. Dena dela, eutanasia legezkoa da Herbehereetan, eta 16 urtetik gorakoek ez dute gurasoen baimenik behar horretarako.

2019/06/05

Tiananmenen gertatutakoa ezkutatzea egotzi dio Taiwanek Txinari, 30 urte geroago

Tiananmenen gertatutakoa ezkutatzea egotzi di...
Tiananmenen gertatutakoa ezkutatzea egotzi dio Taiwanek Txinari, 30 urte geroago

1989ko maiatzean eta ekainean milaka ...
1:59 min.

1989ko maiatzean eta ekainean milaka ikasle eta langile Pekingo Tiananmen plazara atera ziren, erreforma politikoak eta ustelkeriaren amaiera exijitzeko.

Tsai Ing-wen Taiwango presidenteak Tiananmengo sarraskia ezkutatzen jarraitzea egotzi dio Txinari gaur bertan, hots, hilketa gertatu zenetik 30 urte bete diren egun berean. "Gobernuak jendeari ematen dion tratuak eta iraganeko akatsei aurre egiteko duen jarrerak baldintzatzen du herrialde bat zibilizatua izatea", esan du Tsaik Facebooken argitaratu duen mezu ofizial baten bitartez. Testuarekin batera, irudi bat ere erakutsi du argitalpen horretan. Bertan, presidenteak mezu argi bat bidali du: "Askatasuna airearen gisakoa da, arnasa hartu ezin duzunean soilik konturatzen zara ezin zarela berori gabe bizi. Ez ahaztu ekainaren 4a". Hong Kongo agintariek, bestalde, Feng Congde erbesteratuari debekatu egin diote herrialdera sartzea, eta horrenbestez, urteurreneko ekitaldietan parte hartzea. Horren harira, Tsaik adierazi du geroz eta handiagoa dela Britainia Handiko kolonia zenaren gainean Pekinek duen kontrola. Halaber, Wei Fanghe Defentsa ministro txinatarraren adierazpen batzuk ekarri ditu gogora, Txinak manifestazioak desegiteko hartutako jarrera "zuzena" izan zela esan baitzuen hark. Bukatzeko, askatasuna maite duten txinatarrei eta hongkongdarrei zera azaldu die: "Jakin ezazue Taiwanek demokraziaren eta askatasunaren aldeko borrokari eutsiko diola. Mehatxuak eta infiltrazioak gorabehera, ni neu presidente naizen bitartean ez da presioa inoiz amaituko". 1989ko maiatzean eta ekainean milaka ikasle eta langile Pekingo Tiananmen plazara atera ziren, erreforma politikoak eta ustelkeriaren amaiera exijitzeko. Oraindik argitu gabe dago zenbat lagun hil zituzten sarraski hartan. Badira ehunka hildako egon zirela dioten iturriek. Beste zenbaiten esanetan, berriz, hildakoak milaka izan ziren.

2019/06/04

Trump Londresera iritsi da, hiriko alkateari irainak jaurti ondoren

Trump Londresera iritsi da, hiriko alkateari ...
Trump Londresera iritsi da, hiriko alkateari irainak jaurti ondoren

Londresen, bien bitartean, AEBko pres...
2:17 min.

Londresen, bien bitartean, AEBko presidentearen aurkako manifestaldiak hasi dira dagoeneko. Handiena astearte honetarako deitutakoa izango da.

Londresko Aireportura iritsi baino lehen Donald Trump presidenteak hiriburuko alkateari irainak jaurti dizkio. Txio batean Trumpek esan duenez, Sadiq Kahn "erabateko galtzailea da". Alderdi Laboristako alkateak "umekerietan" dabilela esan zuen igande honetako Observer astekarian, eta "munduarentzat eskuin muturreko mehatxua" dela ere esan dio. Elisabete II. erreginarekin Buckingham jauregian izan duen bazkari ofizialera ez dira joan oposizioko alderdietako buruzagiak, ez liberala ezta laborista ere. Jeremy Corbyn alderdi laboristako buruzagiak gogor kritikatu du Trumpek Erresuma Batuko barne arazoetan muturra sartzea. Duela egun gutxi Erresuma Batua akordiorik gabe Europar Batasunetik irten behar dela esan zuen. Trumpek iaz Theresa May lehen ministroak Bruselan negoziatzen zuen brexit-aren akordioa kritikatu ondoren, oraingoan Mayren etsai politikoa, Boris Johnson, babestu du lehen ministroa izateko lehian. Britainiarrek Europar Batasuna akordiorik gabe, eta dibortzioaren dirua (50.000 miloi euro) ordaindu gabe utzi behar dutela ere esan du. Eta hori gutxi bada, Nigel Farage brexit alderdiko buruzagia Bruselarekin negoziaketetan parte hartzearen alde azaldu da, ohizko usadio diplomatikoak erabat mesprezatuz egin ditu adierazpen hauek. Londresen, bien bitartean, bere aurkako manifestaldiak hasi dira dagoeneko. Handiena astearte honetarako deitutakoa izango da. Bidaia hau segurtasun neurri ikaragarriez inguratuta. Eta, beraz, ia ezinezkoa da publikoarentzat ikustea. Ate itxien atzean izango dira ospakizun toki gehienetara joateko helikopteroz mugituko da, eta publikoarentzat ia ezinezkoa izango da ikustea.

2019/06/04

Munduko Osasun Erakundeak gaixotasun gisa onartu du

Munduko Osasun Erakundeak gaixotasun gisa ona...
Munduko Osasun Erakundeak gaixotasun gisa onartu du 'langile errearen sindromea'

Lanean pairatutako estres kronikoak e...
1:34 min.

Lanean pairatutako estres kronikoak eta nekeak eragiten dute 'langile errearen sindromea'.

Munduko Osasun Erakundeak gaixotasun profesional gisa onartu du estres kronikoak eta nekeak eragindako Burnout sindromea edo errearen sindromea. Gaitz horrek hiru ezaugarri ditu: batetik, muturreko nekea edo neke fisiko eta emozionala; bestetik, sentimendu ezkorrak edo lanarekiko zinismoa; eta, hirugarrenik, laneko eraginkortasunaren murrizketa. "Ahulaldi profesionala ez da bat-batean agertzen, orokorrean bost eta zortzi urteren artean garatzen baita, lantokian gainbehera etengabea eta estres larria jasan ostean. Bestalde, langile oso konprometituei eragiten ohi die neurri handiago batean", azaldu dute Munduko Osasun Erakundeko ordezkariek, 72. Munduko Osasun Bileraren ostean. Munduko Osasun Erakundeak azaldu duenez, gaitza pairatzen duten langileen profilak areagotu egiten ditu sintomak "errudun sentimendua sortzen dielako eta lanean are gehiago konprometitzen direlako, neke gehiago sortuz eta azkenik ez duen istorioa iraunaraziz". Gaitz horrek laneko testuinguruan emandako gertakariei dagokie soilik. Horrenbestez, Munduko Osasun Erakundeak jakitera eman duenez, 2022an sartuko dute 'langile errearen sindromea' Gaixotasunen Nazioarteko Zerrendan.

2019/05/30

Abortua despenalizatzeko lege proiektu berri bat aurkeztu dute Argentinako Kongresuan

Abortua despenalizatzeko lege proiektu berri ...
Abortua despenalizatzeko lege proiektu berri bat aurkeztu dute Argentinako Kongresuan

Proiektu berrian jasotzen denez, edon...
1:41 min.

Proiektu berrian jasotzen denez, edonork izan beharko luke abortatzeko eskubidea, aurretiazko baimen judizialik izan ez arren.

Abortua despenalizatzeko lege proiektu berria aurkeztu dute Argentinako Kongresuan, astearte honetan. Bitartean, milaka manifestari kalera atera dira, gobernuz kanpoko erakundeek deituta, herrialde horretan egin dituzten protestetan parte hartzeko. Kongresura heldu den proposamena legegileen esku gelditu da orain. Iaz, atzera bota zuten Diputatuen Ganberan abortuarekin lotuta aurkeztutako lege proiektua. Hori ikusita, aldaketa batzuk egin dituzte egitasmo horretan. Hain zuzen ere, horren arabera, umeak sabelean hazteko gai den edonork izan beharko luke abortatzeko eskubidea, aurretiazko baimen judizialik izan ez arren. Esan bezala, manifestazio jendetsuak egin dituzte bart Argentinan. Parte hartzaileek, emakumezkoak zein gizonezkoak, zapi berdeak jantzi dituzte, aldarrikapen gisa. Proiektu berriaren sustatzaileen esanetan, ezkutuan egiten dituzten abortuak dira amen artean gertatzen diren heriotzen arrazoi nagusia, eta baliabide gutxi dituzten emakumeen artean ematen dira, batik bat, gisa horretako kasuak. Gaur egun Argentinak bortxaketa kasuetan eta amaren osasuna arriskuan dagoen egoeretan baimentzen du abortua. Halere, zenbait erakundek adierazi dute epaile askok horretarako baimenak atzeratzeko ohitura dutela, eta beraz, ez dutela abortatzeko aukera bermatzen. Gainera, badira abortua praktikatzera ukatzen diren sendagileak.

2019/05/29

Gutxienez bi pertsona hil eta 16 zauritu dituzte Japonian, labanaz

Gutxienez bi pertsona hil eta 16 zauritu ditu...
Gutxienez bi pertsona hil eta 16 zauritu dituzte Japonian, labanaz

Goizeko lehen orduan gertatu da eraso...
0:57 min.

Goizeko lehen orduan gertatu da erasoa, haur talde bat eskolako autobusaren zain zeudela. Erasoaren ostean, ustezko egileak bere burua hil du.

Gutxienez neskato bat eta heldu bat hil eta beste 16 pertsona zauritu dituzte Japonian, gehienak adin txikikoak, Kawasaki hirian, Tokiotik gertu, labanaz egindako eraso batean, Japoniako Poliziak jakinarazi duenez. Agintariek NHK hedabide publikoari esandakoaren arabera, ustezko erasotzaileak bere burua hil du. Poliziaren esanetan, bertan 07:45 zirenean gertatu da erasoa, haurrak eta guraso batzuk eskolako autobusaren zain zeudela. Bi hildakoak 12 urteko neskato bat eta haurretako baten aita, 39 urtekoa, dira, NHK hedabidearen arabera. Bi labana aurkitu ditu Poliziak erasoa izan den tokian.

2019/05/28

Mexikoko harresia eraikitzeko Trumpen plana behin behinean blokeatu du epaile batek

Mexikoko harresia eraikitzeko Trumpen plana b...
Mexikoko harresia eraikitzeko Trumpen plana behin behinean blokeatu du epaile batek

Aldi baterako da erabakia, epaileak d...
2:12 min.

Aldi baterako da erabakia, epaileak denbora gehiago izan dezan Pentagonoko eta Altxorreko milaka miloi harresia eraikitzera bideratzea aztertzeko.

Estatu Batuetako epaile federal batek Donald Trumpen Gobernuak Pentagonoko eta Altxorreko milaka miloi dolar Mexikoko mugan harresi bat eraikitzera bideratzeko erabakia blokeatu du behin behinean. Oaklandeko epaitegietako Haywood Gilliam magistratuak arrazoia eman dio 20 estatuk, erakunde ekologista batek eta eskubide zibilen inguruko erakunde batek osatutako koalizio bati. Harresia eraikitzeko 1.375 miloi dolar bideratzea onartu zuen Kongresuak otsailean, Trumpek eskatutako 5.700 milioi dolarretik urrun. Presidenteak emergentzia nazionala deitu zuen Mexikoko mugan funtsa horiek Legebiltzarrak baimendu behar izan gabe lortzeko. Emergentzia nazionalarekin, Gobernuak 6.600 milioi dolar esleitu zituen harresiaren eraikuntzara, Pentagonorako eta Altxorraren sailerako bideratuta zegoen dirutik. Kongresuak harresirako zuzendutako diruarekin batuta, 376 bat kilometro eraiki eta bere kanpainako promes nagusia betetzen hasi ahal zuen Trumpek. Estatu Batuen eta Mexikoren arteko mugan harresi bat eraikitzea Trumpek 2016ko hauteskundeetan egindako promesetako bat izan zen.

2019/05/28